Kamer boos over uitleg Balkenende

De meeste Tweede-Kamerfracties hebben gisteren geërgerd gereageerd op de uitleg van premier Balkenende over een vertrouwelijke brief over de kwestie-Irak, die hij vorig najaar ontving van zijn Britse collega Blair.

,,De uitleg is mistig en verhullend'', zei het PvdA-Kamerlid Koenders aan het einde van een debat over Irak. ,,De verwarring is er alleen maar groter op geworden. Dit is niet aanvaardbaar.''

Koenders wil dat Balkenende schriftelijk alsnog een meer samenhangende uitleg geeft over een en ander.

Daarin kreeg hij onder meer bijval van zijn VVD-collega Wilders, die evenmin genoegen nam met de verklaring van Balkenende. Wilders noemde de handelwijze van de premier ,,slordig en niet acceptabel''.

Ook de Kamerleden Bakker (D66), en Eurlings van Balkenende's eigen CDA toonden zich niet gelukkig met diens uitleg. Karimi (GroenLinks) noemde zijn optreden ,,verbijsterend''. De SP'er Van Bommel beschuldigde de premier ervan ,,stommetje'' te spelen.

De gram van de Kamer werd vooral gewekt door de steeds wisselende verklaringen van Balkenende over de manier waarop hij was omgegaan met de brief, die uitdrukkelijk `for your eyes only' was bestemd. Daardoor raakte de Kamer hoe langer hoe meer in verwarring.

Twee weken geleden, toen het bestaan van de brief voor het eerst naar buiten kwam, heette het nog dat de premier de ministers De Hoop Scheffer (Buitenlandse Zaken) en Kamp (Defensie) daarin niet had gekend. Gisteren verklaarde Balkenende zelf echter in de Kamer dat hij beiden al twee weken voor ontvangst van de bewuste brief had ingelicht dat er iets op komst was uit Londen. De inhoud van de brief zelf had hij echter niet met de ministers gedeeld, ook omdat hij had gehoord dat de informatie via de MIVD, de AIVD en het ministerie van Buitenlandse Zaken de ministers toch wel zou bereiken.

Heeft u zich daarvan ook daadwerkelijk vergewist, wilde de Kamer weten. Het ging immers om belangrijke informatie. Dat had hij gedaan, stelde de premier, zonder evenwel te onthullen wanneer dat dan was gebeurd. ,,Er is geen sprake geweest van een kennisachterstand'', aldus de premier.

Onduidelijk blijft intussen hoe belangrijk de brief van Blair was en welke informatie die bevatte. Volgens Balkenende ontving hij de brief op 25 september en ging het om een rapportage van Britse inlichtingendiensten over Irak. Min of meer gelijktijdig maakte de Britse regering een rapport van de inlichtingendiensten openbaar. Daarin kwam onder meer de bewering voor dat Irak binnen 45 minuten een raket met een chemische, bacteriologische of nucleaire lading kon lanceren. Volgens Balkenende heeft de informatie uit de brief geen wezenlijke invloed gehad op de besluitvorming van het kabinet over Irak.

De oorlog tegen Irak begon uiteindelijk pas dit voorjaar.