Een laatste gesprek in koffiehuis Hillel

Koffiehuis Hillel in Jeruzalem was een van de twee doelen van Palestijnse acties, gisteren. Een Palestijnse student liep er even voor middernacht binnen en blies zich op. Onder de slachtoffers een arts en zijn dochter – die vandaag zou trouwen.

Dr. David Applebaum zat gisteravond met zijn dochter Nava in koffiehuis Hillel in de Duitse Kolonie, een van de betere buurten van Jeruzalem, te praten over Nava's huwelijk – vandaag – toen even voor middernacht een Palestijn het koffiehuis binnenrende en zich opblies. Zeven mensen kwamen om het leven. Onder de slachtoffers waren David Applebaum en zijn 20-jarige dochter. Zij stierven vijf uur nadat een andere Palestijnse zelfmoordaanslag, op een bushalte in Tel Aviv, al acht levens had geëist.

Applebaum was vertrouwd met aanslagen: hij was hoofd van een eerstehulpcentrum van een Jeruzalems ziekenhuis en ving daar jarenlang slachtoffers van aanslagen op. Hij was juist gisteren naar Israël teruggekeerd uit New York, waar hij ter gelegenheid van `11 september' een lezing had gegeven op een symposium over terrorisme. Een paar uur na zijn terugkeer wilde hij, aan de vooravond van haar huwelijk, in koffiehuis Hillel zijn dochter nog wat vaderlijk advies geven.

Toen ambulances vannacht de gewonden van de aanslag op café Hillel naar de diverse ziekenhuizen brachten, maakte één man zich direct zorgen om Applebaum: de directeur van het Shaarei Tzedek-ziekenuis, Yonathan Halevy. Gewoonlijk, zegt hij, was Applebaum de eerste arts die zich in het ziekenhuis meldde als er een aanslag was gepleegd. Nu kwam hij niet opdagen.

,,Het was voor mij al heel gauw duidelijk dat Applebaum een vreselijke tragedie was overkomen, hij kwam niet en ik wist dat hij in Jeruzalem was'', zegt Halevy. ,,Mijn vermoeden werd al snel bevestigd.'' Een reddingswerker herkende Applebaum op de plek van de aanslag. De staf in het ziekenhuis moest vannacht gewonden behandelen, maar tegenlijkertijd zien om te gaan met het eigen verdriet om het verlies van Applebaum.

De arts had voor het huwelijk van zijn dochter bij wijze van cadeau een boek samengesteld met bijbelteksten, adviezen voor het huwelijk en aforismen van hemzelf en van gezinsleden. Halevy bladert door het boek dat Nava Applebaum niet meer in ontvangst kan nemen. ,,Drie dagen voor zijn dochters huwelijk vliegt hij naar New York om er zijn denkbeelden te delen over massale terreuraanvallen, waarmee we hier zo veel ervaring hebben. Het is een voorbeeld van zijn complete toewijding, aan werk èn familie'', zegt hij.

Er hadden in koffiehuis Hillel nog meer doden kunnen vallen. Yitzhak Mor, die werkt in een pizzeria vlakbij, zegt dat hij de zelfmoordenaar van achteren het café zag binnengaan – dit ondanks de aanwezigheid van twee bewakers – met onder zijn kleren iets dat leek op een koffertje, de explosieven. Een van de bewakers riep de man toe stil te staan. Ook Mor schreeuwde naar hem. ,,Maar toen, BOEM'', aldus Mor, die licht gewond werd. De zelfmoordenaar was er nog in geslaagd het koffiehuis een paar meter in te rennen.

Toevallig zaten er in Mors pizzeria reddingswerkers die, hoewel zelf gewond, de gewonden te hulp konden komen.

De twee aanslagen, die bij een bushalte in Tel Aviv en die op café Hillel in Jeruzalem, werden elders gevierd: vannacht gingen in vluchtelingenkampen in de Gazastrook Palestijnen de straat op om de twee kennelijk goed gecoördineerde aanslagen te vieren.

De daders van de twee aanslagen waren Hamas-activisten uit hetzelfde dorp, Rantis, bij Ramallah op de Westelijke Jordaanoever. Ze studeerden samen aan de Bir Zeit universiteit in Ramallah. Leiders van Hamas prezen vannacht de aanslagen, ,,een natuurlijke reactie op de bloedige agressie tegen ons volk'', zoals Hamas-woordvoerder Abdel Aziz Rantisi het uitdrukte.