Schandaal om dochter ABN dijt uit

Het schandaal rondom de Hongaarse effectenbank K&H, een dochter van ABN Amro, dijt almaar uit. De jongste arrestatie betreft de ex-topman van de moederbank. `Het is pure misdaad en zo moet het ook beoordeeld worden.'

Met de arrestatie van Tibor E. Rejtö, de voormalig topman van de Kereskedelmi és Hitelbank Rt (K&H) en nog een hele rits andere verdachten, lijken de autoriteiten in Hongarije een al meer dan twee maanden voortmodderende fraudezaak nu echt te willen oplossen.

De jongste arrestaties houden allemaal verband met wat begon als de `Pannonplast-zaak'. Een zaak die in het nieuws kwam nadat op 16 juni Karoly Szasz, de voorzitter van de PSZAF (de financiële toezichthouder in Hongarije), 's morgens vroeg op zijn dagelijkse tocht naar het zwembad door enkele mannen met honkbalknuppels werd afgetuigd.

Onregelmatigheden bij de handel in aandelen van plasticfabrikant Pannonplast leidde de PSZAF naar de effectenbank van K&H. Attila Kulcsár, een handelaar bij deze effectenbank, bleek al vijf jaar lang valselijk te rapporteren over de beleggingsportefeuilles van 62 vermogende klanten. Kulcsár had daarbij 10 miljard forint (39 miljoen euro) van hen achterover gedrukt. De portefeuilles van de klanten werden bovendien gebruikt om op grote schaal geld wit te wassen. Kulcsár maakte zich uit de voeten. Kort daarna werd hij in Wenen gearresteerd. Toen dit begin juli bekend werd nam topman Rejtö van K&H onmiddellijk ontslag – omdat hij vond dat hij zijn verantwoordelijkheid moest nemen.

De effectenbank van K&H is voor 50,1 procent in handen van ABN Amro en voor 49,9 procent van de K&H Bank. De K&H Bank op haar beurt is voor 40 procent van ABN Amro en voor 60 procent van de Belgische bankverzekeraar KBC.

De avond vóór zijn arrestatie, twee maanden later, wandelde de immer glimlachende en onberispelijk in het pak gestoken Rejtö nog volkomen ontspannen rond op de school van zijn kinderen. De 56-jarige Rejtö heeft internationale ervaring in het bankwezen, hij werkte in de Londense City en langere tijd in Canada. Hij bezit zowel het Hongaars als het Canadees staatsburgerschap. Voordat hij in 1999 de topman van K&H werd, zat hij vijf jaar bij ING in Boedapest. Tijdens zijn bewind bij K&H steeg de nettowinst van 38 miljard forint in 2001 naar 113 miljard forint in 2002.

Enkele dagen voor zijn arrestatie verklaarde Tibor Rejtö in de socialistische krant Népszabadság dat het niet zijn taak was details te controleren. Hij liet doorschemeren dat Attila Kulcsár maar een van de vele werknemers was die onder zijn verantwoordelijkheid vielen. Rejtö: ,,Ik heb nergens toestemming voor gegeven''.

Maar de politie verdenkt Retjö er van nauw met Kulcsár te hebben samengewerkt en daarbij een commissie van 90 miljoen forint (346.000 uuro) te hebben opgestreken. Retjö's handtekening zou onder een document staan waarin Kulcsár ruimere bevoegdheden kreeg. Tot dusver benadrukte K&H dat Attila Kulcsár op eigen houtje gehandeld had.

Ingewijden meldden dat het onwaarschijnlijk is dat het iemand in z'n eentje lukt het interne controlesysteem te omzeilen. Tussenrekeningen die verborgen moeten blijven en hulp bij de boekhouding zijn onontbeerlijk. De Népszabadság suggereert dan ook dat Kulcsár, een jongen die tien jaar geleden nog gewoon aan de Kroatische grens geld stond te wisselen, slechts een dienaar was die op instructie van hogerhand trouwhartig de opgedragen malversaties uitvoerde.

De vraag is nu wie allemaal van de fraude afwisten. In de Hongaarse pers wordt het schandaal zowel door rechts als door links van een politieke draai voorzien. De oppositionele conservatieven wijzen op het feit dat zowel László Csaba, de huidige minister van Financiën, als Tibor Draskovich, adviseur van de minister-president, tot voor kort topmanagers bij K&H waren en daarom verdacht zijn. Hoewel het algemeen bekend is dat zij juist door Tibor Rejtö op een zijspoor zijn gezet en bij de bank zijn weggegaan. Dat de premier van Hongarije, Peter Medgyessy, tot twee jaar geleden werkte bij de Inter-Europa Bank waarnaar een deel van het gestolen geld werd doorgesluist, is de media evenmin ontgaan.

Een toonaangevende Hongaarse advocaat: ,,Dit is helemaal geen politieke zaak, dat is een camouflagepoging, het is gewoon misdaad, pure misdaad en niets anders. En zo moet het ook beoordeeld worden.''

Tibor Rejtö kwam vrijdagochtend niet op het afgesproken tidstip voor een politieverhoor opdagen. Om 11 uur 's morgens werd hij samen met zijn echtgenote in zijn zwarte BMW bij de grenspost Heyeshalom aan de grens met Oostenrijk aangehouden.

Gisteren stond hij groot op de voorpagina van Népszabadság, de powertie breed gestrikt. Zijn manchetten konden de handboeien niet verhullen, maar zelfs met handboeien om bleef hij zelfverzekerd en vol vertrouwen de wereld inkijken.