Rus wint Gaudeamusprijs

In het Vlaams cultureel centrum de Brakke Grond werd zondag bekendgemaakt dat de Gaudeamusprijs van €4500, bestemd voor een compositie voor de Gaudeamus Muziekweek van volgend jaar, is gewonnen door de Russische componist Dmitri Kourliandski (1976). ,,Hij weet wat hij wil'', oordeelde de jury, samengesteld uit David Lang, Trevor Wishart en Richard Ayres, die negen werken selecteerde uit een aanbod van 154 inzendingen uit 42 landen. Een groot niveauverschil viel dit jaar niet waar te nemen, vandaar nog een drietal eervolle vermeldingen: voor de veelzijdige Serviër Marko Nikodsijevic, de ingetogen Oezbekistaanse Polina Medyul Yanova en de met het Doppler-effect experimenterende Griek Panayiotis Kokoras.

Kourliandski componeerde zijn Innermost Man voor sopraan en vier gescheiden opererende instrumentengroepen op de tekst van A. Platonov: ,,Wat is de mens meer dan een lichaam vol met bloed gevulde canyons, heuvels en holen?'' En de musici worden uitgenodigd de beperkingen van hun instrumenten te overschrijden. Anderzijds is de componist weer zo meelevend dat hij noteert: ,,Onmogelijk? Laat het dan maar weg.''

Deze uitdagende houding is typisch voor Gaudeamus en in de contrastrijke muziekweek kwamen ook andere uitersten voor. De Belg Frank Agstiribbe schreef zeven anti-virtuoze Nocturnes, die zo van het blad zijn te spelen. Zo mogelijk nog verstilder was een Ave Maris Stella van genoemde Oezbekistaanse die haar werk regelmatig laat uitvoeren in het kader van de misdiensten in de rooms-katholieke kerk van Tasjkent.

Driemaal stond de naam van Marko Nikodijevic op de programma's. De sterke contrasten die de muziekweek bracht, zijn er ook binnen het oeuvre van deze Serviër. Hij werkt graag met digitale technologie, maar staat daar in zijn muziek toch ver boven. Musicbox voor blaas- en strijktrio, met daarbij nog piano, klavecimbel, accordeon en celesta, klinkt cadensachtig virtuoos. De componist trachtte in zijn eigen woorden ,,los te komen van het Ligeti-Stravins-

ky-minderwaardigheidscomplex''. Ook Messiaen vlindert door de muziek heen en dat lijkt hem aardig gelukt. Een virtuoos gespeeld pianostuk kon eveneens boeien, maar nog het meeste verraste zaterdag in het Stedelijk Museum Sadness untitled met als motto: `Each man kills the thing he loves'. Onnavolgbaar melancholiek. Van mij had Nikodijevic de Gaudeamusprijs mogen krijgen.

Internationale Gaudeamus Muziekweek 2003. Gehoord: 1/9 Amsterdam.