Amerikaanse banen

De Amerikaanse economie zit nu al weer bijna twintig maanden in de lift. De winsten groeien als kool. Ondertussen zou de werkgelegenheid ook wel eens mogen toenemen – althans, dat gebeurt meestal als de economie zich herstelt.

Bij vorige recessies begonnen bedrijven zo'n twee maanden nadat het herstel had ingezet weer personeel aan te nemen. Op grond van deze maatstaf zou de werkgelegenheid in de VS nu met 6 procent moeten groeien. In plaats daarvan blijft de werkloosheid stijgen. Hoe komt dat? De duurzaamheid van het herstel hangt af van het antwoord op deze vraag.

Een van de redenen is dat bedrijven nog steeds aan het bezuinigen zijn. Kijk maar eens naar de bedrijfswinsten. Die groeiden in het tweede kwartaal met een indrukwekkende 15 procent. Dat is opgevat als een teken van kracht, hoewel er geen sprake was van omzetgroei, maar van het verder terugdringen van de kosten. Het probleem is dat de kosten van het ene bedrijf de omzet van een ander bedrijf vormen. Dus hoewel bezuinigingen de winst van één bedrijf kunnen doen toenemen, kunnen zij over het geheel genomen een economie niet laten groeien.

Dat is ongetwijfeld slecht voor de werkgelegenheid, hetgeen duidt op een andere ongebruikelijke karaktertrek van deze opleving. Normaal gesproken stijgen de lonen als de economie weer begint aan te trekken. Hierdoor stijgt het besteedbaar inkomen, waardoor de vraag toeneemt, die op zijn beurt de werkgelegenheid stimuleert. Deze keer zijn de lonen als percentage van het besteedbaar inkomen gedaald, van 57 procent bij de aanvang van het herstel naar 55 procent nu. Het besteedbaar inkomen is slechts toegenomen dankzij eenmalige baten, zoals lagere belastingen en de opbrengsten van hypotheekuitbreidingen. De kosten van de oorlog in Irak kunnen de positieve effecten van de belastingverlaging weer tenietdoen.

Economen van de New York Federal Reserve noemen een andere reden waarom het zo lang duurt voor de werkloosheid daalt. Bij de meeste recessies is het grootste deel van het banenverlies tijdelijk. Als de vraag is hersteld, kunnen de ontslagen werknemers weer snel aan de slag. Maar ditmaal zou een groter deel van het banenverlies permanent van aard zijn, omdat de banen behoorden tot sectoren die tijdens de economische bloei uit hun voegen barstten en nu drastisch ingekrompen of zelfs helemaal verdwenen zijn. Die weggesaneerde werknemers zullen er langer over doen nieuw werk in andere sectoren te vinden.

Betekent dit een en al treurigheid? Helemaal niet. Op een gegeven moment zullen Amerikaanse firma's weer mensen aannemen, net als zij in 1991 deden, toen het ook lang duurde voor de werkgelegenheid zich herstelde. Maar de banengroei kan nog wel even op zich laten wachten.

Onder redactie van Hugo Dixon.

Voor meer commentaar:

zie www.breakingviews.com.

Vertaling Menno Grootveld.