Yang Bin krijgt in hoger beroep weer 18 jaar

De Chinees-Nederlandse zakenman Yang Bin werd gisteren ook in hoger beroep veroordeeld tot achttien jaar gevangenisstraf wegens zwendel, valsheid in geschrifte en financiële malversaties.

De Nederlands-Chinese zakenman Yang Bin, werd deze keer keurig in lange broek en poloshirt voor de rechter geleid. Bij zijn eerdere veroordeling medio juli was dat anders: toen stapte hij in boxershort en op badslippers de rechtszaal binnen. Dat was niet om minachting voor het hof tot uitdrukking te brengen; hij was domweg niet van tevoren op de hoogte gebracht dat de uitspraak in zijn zaak voor die dag gepland stond. Hij kwam dan ook luid protesterend de zaal binnen, maar de rechter legde hem snel het zwijgen op.

Yang was al eerder door de Chinese overheid van zijn bed gelicht: dat gebeurde toen hij in oktober vorig jaar op het punt stond om naar Noord-Korea te vertrekken, waar hij gouverneur zou worden van een kapitalistische zone. Dat ging niet door: zijn arrestatie maakte een einde aan de megalomane plannen voor een investeringszone met gebouwen in Nederlandse stijl, net over de Chinees-Koreaanse grens.

Bronnen rond het eerdere proces melden dat Yang Bin, die toen werd bijgestaan door maar liefst zeven advocaten, zich tijdens de drie dagen van zijn proces dat in juni achter gesloten deuren plaatsvond, af en toe ook zelf met zijn verdediging zou hebben bemoeid.

Zo was er het geval van de 20.000 dollar die Yang betaald zou hebben aan een ambtenaar. Yang zou toen ter verdediging hebben gezegd dat het slechts om een lening ging, niet om een gift.

Yang werd er ook van beschuldigd dat hij van de overheid goedkoop een stuk braakliggende grond had gekocht, en dat hij dat land zonder er iets aan te doen voor een hogere prijs als bruikbare landbouwgrond zou hebben doorverkocht. Yang zou daarover in juni hebben gezegd dat hij dat geld niet voor zichzelf had aangewend, maar dat hij het keurig had teruggegeven aan de ambtelijke instantie die hem in eerste instantie had opgedragen om het land aan te schaffen.

Yang verdedigde zich tijdens het eerste proces niet alleen in dit geval door te stellen dat hij niet louter uit eigenbelang handelde. Hij zou veel dingen juist hebben gedaan op verzoek van, of in elke geval met de steun van, provinciale en plaatselijke overheden.

Yang werd lange tijd door de overheid op handen gedragen, omdat hij als ondernemer het vermogen leek te bezitten om het arme noordoosten van China tot economische bloei te brengen.

Daarbij was het voor veel overheidsdienaren waarschijnlijk mooi meegenomen dat zij privé ook van die nieuwe welvaart konden meeprofiteren.

Of alles wat Yang deed nou helemaal legaal was, kon de overheid waarschijnlijk lange tijd weinig schelen.

Verreweg het zwaarst werd Yang echter gestraft voor het afgeven van valse financiële verklaringen en voor zwendel met contracten. Daardoor werd de koers van de in Hongkong aan de beurs genoteerde onderneming Euro-Asia kunstmatig hoog gehouden.

Yang kreeg in totaal 24 jaar gevangenisstraf opgelegd op basis van beschuldigingen in vijf categorieën, en van de totale straf werd vervolgens weer zes jaar afgetrokken omdat er in een aantal gevallen anders sprake zou zijn van het twee keer bestraffen van dezelfde misdaad.

De straf kwam in juli hard aan: Yang leek minder verwacht te hebben, en zou zijn onvrede op een onthullende wijze hebben geuit. Hij zou na afloop van het proces gezegd hebben dat zijn zogenaamde misdaden eigenlijk nauwelijks iets om het lijf hadden, en dat hij alleen maar zo zwaar werd gestraft omdat de overheid het niet kon zetten dat Yang gouverneur in Noord-Korea had willen worden. Hiermee maakte hij de enige referentie naar het politieke aspect van de rechtszaak, terwijl de delicten waarvoor hij formeel is veroordeeld louter economisch van aard zijn.

Yang Bins hoger beroep heeft hem niets opgeleverd. Yang is niet alleen gestraft omdat hij het als rasechte vrije jongen niet al te nauw nam met de wet, maar hij lijkt ook klappen te krijgen voor de overheidsfraude die in Shenyang en omgeving hoogtij vierde in de periode dat Yang er zijn imperium bouwde.

Ook daarmee had hij misschien nog kunnen wegkomen. Het lijkt vooral zijn keuze voor het gouverneurschap in Noord-Korea die hem noodlottig is geworden. China heeft hem waarschijnlijk vooral daarom achter de tralies willen zetten.

Dat is gebeurd in een op het eerste gezicht zeer correct verlopen procedure, die zelfs enige trekken vertoont van een showproces. Zo mocht de verdediging zelfs publiekelijk getuigen a décharge in de rechtszaal laten horen. Toch leek het al van tevoren vast te staan dat de oorspronkelijke strafmaat zou worden gehandhaafd. Daarover hoefden de rechters nauwelijks in conclaaf, want in tegenstelling tot het vorige proces volgde de uitspraak vrijwel direct op de behandeling van de strafzaak.

Het proces ging daarbij volledig voorbij aan de politieke kern van de zaak. Die luidt of een Nederlander van Chinese afkomst zonder toestemming van de Chinese overheid een politiek gevoelige functie in een land als Noord-Korea mag aanvaarden.