Overlast door allochtonen is nu wel bespreekbaar

Dankzij de Rotterdamse PvdA-bestuurder Schrijer is spreiden van kansarme allochtonen nu onderwerp van debat geworden.

De Rotterdamse PvdA is geslaagd in iets dat na Pim Fortuyn noch Leefbaar Rotterdam noch LPF is gelukt: het bespreekbaar maken van de overlast door allochtonen in de grote steden. Dit weekeinde bepleitten CDA, PvdA en VVD'ers in de Tweede Kamer `gedwongen spreiding' van kansarme allochtonen over het land. Maar het was PvdA-deelgemeentevoorzitter Dominic Schrijer van het Rotterdamse Charlois die er een paar weken geleden over begon.

`Beperk instroom nieuwkomers' stond in het Rotterdams Dagblad boven zijn pleidooi voor een `eerlijker' spreiding van kansarme allochtonen over stad en regio. Zelf was Schrijer ,,niet helemaal gelukkig'' met de kop boven zijn vraaggesprek. Het zou sommige van zijn eigen partijgenoten afschrikken, wist hij, en andere partijen juist aantrekken. En inderdaad. `Hek rond Rotterdam' kopte dezelfde krant afgelopen vrijdag boven een vraaggesprek met wethouder Marco Pastors van Leefbaar Rotterdam. Pastors belde nog dezelfde dag met de redactie: dat had hij niet gezegd. Maar inderdaad vatte de kop samen wat hij wel had gezegd: dat er een stop moet komen op de vestiging van steeds meer kansarme allochtonen in de stad, waardoor sommige stadsdelen zo langzamerhand de kenmerken van getto's vertonen. Samengevat in één woord dat hij óók al niet had gebruikt, pleitte Pastors voor `een allochtonenstop'.

De uitspraken van Marco Pastors en schriftelijke vragen van Leefbaar Rotterdam (`Kan de gemeente een limiet op nieuwkomers en/of allochtonen in de stad instellen? Zo nee, waarom niet?') aan het college vormden de te verwachten reactie op het PvdA-pleidooi van Schrijer. Een pleidooi dat overigens eveneens steun kreeg van het CDA in Rotterdam (,,De wijze waarop Schrijer zijn nek uitsteekt is te waarderen''). En nu dan ook van CDA, VVD en PvdA in de Tweede Kamer. Sterker, vroeg Schrijer nog om `hulp' van woningcorporaties en `solidariteit' van andere (deel-)gemeenten, CDA, VVD en PvdA in Den Haag hebben het al over `gedwongen spreiding'.

Deze glijdende schaal in de discussie was zaterdag onderwerp van gesprek bij de Rotterdamse PvdA, die met een debat over de `Staat van de Stad' het politieke seizoen opende. ,,Er zijn risico's verbonden aan deze discussie'', zei de inleider. ,,Als PvdA zijn wij de problemen altijd tegemoet getreden vanuit het emancipatiemodel. Maar deze discussie gaat al snel een andere kant op: stop de allochtonen. Dat is het destructiemodel. Daar willen wij niet in worden meegezogen.'' Toch waren alle sprekers het eens dat de problemen ernstig zijn (,,De uitspraken van Dominic zie ik als een noodkreet'') en oplossing behoeven.

De sprekers dachten verschillend over een spreidingsbeleid: ,,Dus als spreiding kan binnen de grenzen van de wet, en binnen de grenzen van wat wij onder solidariteit verstaan, dan ben ik daarvoor.'' ,,Maar we moeten voorkomen dat het beeld ontstaat dat allochtonen alleen maar problemen veroorzaken. Meer allochtonen betekent óók: meer kansen.'' ,,Een allochtonenstop is een uitspraak in de categorie: geen gezeik, iedereen rijk.''

De roep om `gedwongen spreiding' van CDA, VVD en PvdA in de Tweede Kamer, die de Volkshuisvestingswet willen aanpassen, heeft veel te maken met het Rotterdamse `netwerk' in Den Haag. Dominic Schrijer praat regelmatig met PvdA-fractievoorzitter Wouter Bos en Kamerlid Jeroen Dijsselbloem. CDA-woordvoerster Mirjam Sterk was voor de Tweede-Kamerverkiezingen van 2002 persoonlijk medewerkster van CDA-wethouder Sjaak van der Tak.

Toch wil het Rotterdamse college (Leefbaar Rotterdam, CDA en VVD) vooruitlopend op een eventuele, veel tijd vergende aanpassing van de wet vooral zelf maatregelen nemen. Over die maatregelen werd binnen het college al gepraat na de eerste uitspraken van Dominic Schrijer. Diens pleidooi voor een eerlijker spreiding van kansarme allochtonen dateert van begin augustus, toen uit demografisch onderzoek bleek dat Charlois in 2017 mogelijk voor 85 procent uit allochtonen bestaat.

De schriftelijke vragen van Leefbaar Rotterdam over een `allochtonenstop' en de reactie daarop van Marco Pastors hebben de noodzaak versneld die maatregelen te formuleren. Vandaag schrijft het college aan de raad dat ,,wij het met vraagstellers eens zijn dat sprake is van een toenemend ingewikkeld maatschappelijk vraagstuk'', waarvoor over een maand ,,een concreet actieprogramma'' klaar moet liggen.

Morgen komt het college weer bijeen. Dan zal vooral worden gepraat over de uitspraken van Marco Pastors. Een allochtonenstop is discriminatie, zal daar worden gezegd. De Grondwet verbiedt het maken van een dergelijk onderscheid. Het neemt niet weg dat het college het erover eens is, ,,dat de sociale draaglast van mensen in bepaalde wijken in deze stad wordt overschreden ten gevolge van criminaliteit, overlast, onaangepast gedrag, onveiligheid en hoge werkloosheid, die zich voor een belangrijk deel manifesteren onder allochtonen.''

Deze eensgezindheid zal het college ook donderdag uit moeten stralen, wanneer de gemeenteraad gaat vragen of het college nog met één mond spreekt.