Oranje is ondanks zege nog niet uit de zorgen

De 3-1 overwinning op Oostenrijk kon de crisissfeer rondom het Nederlands elftal zaterdagavond niet volledig wegnemen. Ondanks de vormverbetering die spelers als Kluivert, Van Bommel, Stam en vooral Van der Vaart in de sfeervolle Kuip nadrukkelijk demonstreerden. De chaotische veldbezetting, de verkeerde uitvoering van de tactiek en matig verdedigen gaven aanleiding te concluderen dat Oranje niet helemaal zonder zorgen woensdag in Praag aan het cruciale duel met Tsjechië begint.

Het EK-kwalificatieduel met het zwakke Oostenrijk leverde in het kamp van Oranje in elk geval genoeg stof op voor de nabespreking. Het leek zaterdagavond of de gifpijlen van de media niet meer op de internationals maar op bondscoach Dick Advocaat waren gericht. De Hagenaar had als vertrekpunt niet de voorkeur gegeven aan een aanvallende strategie met twee spitsen in het centrum en op beide flanken hangende vleugelspitsen. Gezien de vorm die Oranje in de laatste drie wedstrijden heeft getoond was daar wel iets voor te zeggen. Er was reden om wat meer zekerheden in te bouwen om het zelfvertrouwen niet nog meer te schaden. Aan de andere kant vroeg de defensieve spelopvatting van de Oostenrijkers om een speelstijl met een goede flankbezetting. En er zaten toch voldoende mannetjesputters op de bank (Overmars, Robben) die dat goed konden invullen. Zo bleek later ook in de wedstrijd.

Advocaat had op papier vier vleugelaanvallers geselecteerd. Hij koos echter voor een rechtsbuiten (Van der Meyde) die zich voornamelijk beperkte in tikjes terug of breed en geen enkele keer zijn directe tegenstander Pogatetz voorbij kwam. Op links bleef de vleugel `operationeel gebied', zoals Michels het zou noemen. Het was de bedoeling dat Zenden, die als linksback vrij spel had, hier langs de lijn zou oprukken, maar de linksbuiten van origine haalde niet een keer de achterlijn en bleef als een angsthaas op zijn eigen helft. Ook Davids, geblesseerd geraakt aan zijn lies, hield zoals vaker in het verleden het spel niet breed. De `pitbull' zocht voornamelijk de drukte op in het centrum en daar liep hij alleen maar ploeggenoten voor de voeten. Het was onverklaarbaar dat spelers van dit niveau zo vrijblijvend met hun opdrachten omsprongen. Of ze hebben zitten slapen tijdens de wedstrijdbespreking, of de mentale druk werkte zo verlammend na een storm van negativisme dat ze voor zekerheden kozen.

Youngster Van der Vaart brak met een magistraal schot na aangeven van Kluivert de score open. Dat leverde een voorsprong op die drie minuten later al weer te niet werd gedaan toen Kluivert zich verkeerd opstelde bij een kopduel met Flögel voor zijn eigen doel en Pogatetz kon profiteren van een scrimmage bij de tweede paal. Advocaat besefte nog voor de rust dat hij moest ingrijpen. Na de pauze posteerde hij Van Hooijdonk centraal voorin als stormram en Overmars mocht in zijn 75ste interland eerst acte de présence geven op de linkerflank en later op rechts toen de kordate, maar nog wat lichte Robben inviel.

De Oostenrijkers schrokken van zoveel dreiging en rond de zestigste minuut werd de wedstrijd beslist. Kluivert rekende groots af met al zijn criticasters door met geniale voetbewegingen doelman Mandl uit te spelen na uitstekend voorbereidend werk van Van Bommel. Later kopte Cocu via een Oostenrijker 3-1 binnen uit een corner van Overmars. In het laatste kwartier was het vervolgens zorgwekkend om te zien hoe slordig en nonchalant de Nederlandse verdediging reageerde op de aanvallend van de Oostenrijkers. Ondanks het sterke spel van good-old Jaap Stam. In Praag zal er veel scherper gespeeld moeten worden.

Hij liet het niet blijken, maar bondscoach Advocaat moet lessen hebben getrokken uit dit duel tegen een kwaliteitsarme tegenstander. Van der Vaart is in feite niet meer uit het elftal weg te denken. Hij vormde in de eerste helft een goed koppel met Kluivert, de beste combinatie met de Barcelona-ster tot op heden in Oranje vertoond. Advocaat is ervan overtuig dat Van der Vaart volledig tot zijn recht komt als tweede spits en het zou hem er zelfs van moeten weerhouden om Van Nistelrooy, die zaterdag was geschorst, terug te brengen in het elftal.

Het is verder interessant om af te wachten of Davids zijn krediet heeft verspeeld. De altijd gedreven middenvelder van Juventus kan toch niet eeuwig zijn eigen wedstrijd in Oranje blijven spelen? Maar aan de andere kant heeft Advocaat veel respect voor zijn vechtlust. Vandaag wordt bekeken of het zin heeft dat Davids met zijn gekwetste lies meegaat naar Praag. Mocht hij kunnen spelen dan is het een optie Davids op zijn geliefde plek centraal op het middenveld op te stellen ten koste van Cocu, die in de tweede helft tegen Oostenrijk Zenden als linksback verving. Het is bekend dat Cocu op die positie tegen zijn wil speelt. En het is de vraag of dat tegen de Tsjechen, met zoveel goede aanvallende spelers en een voortdurend opstomende rechtsback Grygera, ook kan.

Tenslotte zal Advocaat zijn ogenschijnlijke antipathie jegens Overmars nu eens moeten laten varen. De vleugelaanvaller zou geen hele wedstrijd meer kunnen vlammen. Maar ondanks zijn leeftijd (30) toont hij bij elke invalbeurt weer aan dat slechts weinig verdedigers hem kunnen bijbenen wanneer hij eenmaal op snelheid ligt. Dat levert gele, soms rode kaarten op bij de tegenstander, maar bovenal altijd dreiging. En dat is veel effectiever dan het onzekere spel van de te vroeg tot international gebombardeerde Van der Meyde.

Oranje vestigde zaterdag een record, zeventienmaal is het al ongeslagen, een verbetering van de beste reeks onder het bewind van Rijkaard in 2000. Maar veel reden tot juichen gaf dat vooralsnog niet.

Nederland

3

Oostenrijk

1

Ruststand 1-1. 30. Van der Vaart 1-0, 34. Pogatetz 1-1, 60. Kluivert 2-1, 64. Cocu 3-1. Scheidsrechter: Poulat (Fra). Toeschouwers: 47.000. Gele kaart: Ehmann (Oostenrijk).