`Met The Mars Volta stormen we de rock voorbij'

The Mars Volta maakt ontketende muziek met een enorme ideeëndichtheid, woeste overgangen en een rijk, intuïtief toegepast invloedenpalet. Pretentieuze progrock en geforceerde kunstenmakerij volgens de een, gedurfde ambities en knappe experimenteerdrift volgens de ander. ,,We willen de rock voorbij stormen.''

Omar Rodriguez en Cedric Bixler vormen een opvallend koppel. Beiden zijn klein, tenger, donker en gezegend met een enorme, bijna afro-achtige haardos. Zo waren zij al de blikvangers van At The Drive-In, de wild om zich heen trappende punkgroep uit El Paso, Texas die al snel uit het opgelegde vakje `emocore' dreigde te knappen.

Maar At The Drive-In was weer te klein voor de ambities van zanger Bixler en gitarist Rodriguez. Zo kwam het dat die groep in 2001 haar laatste concert speelde in de Groninger rockclub Vera zonder dat ze het zelf wisten. We zagen een uitgebluste groep, die het optreden in Amsterdam, de volgende dag, afzegde en enige weken later bekendmaakte dat de stekker er definitief uitging. Uitputting, heette het, bezweken onder druk en verwachtingen.

Niks daarvan, zegt Rodriguez twee jaar later, luttele uren na een imponerend, alle kanten uit slingerend optreden op Lowlands. Zouden hij en Bixler in dat geval vrijwel onmiddellijk met hun hobbygroepje De Facto op tournee zijn gegaan? ,,Het had allemaal niks met druk van buiten te maken, het zat in de muziek'', zegt hij. ,,We waren spuugzat van wat we met At The Drive-In moesten spelen, daar zagen we geen toekomst in. De tour van De Facto stond gepland, dus daar zijn we vrolijk aan begonnen. Daarna vlogen we naar huis, stapten uit At The Drive-In en twee dagen later waren we aan het repeteren met deze band.''

Terwijl de drie achtergebleven leden in de groep Sparta het ingeslagen emocore-pad verder uitslijten, halen Bixler en Rodriguez in The Mars Volta heel wat meer ambities overhoop. De groep is wat betreft personeel en muzikale aanpak eerder een voortzetting van De Facto dan van de band waarin de twee kroeskoppen beroemd zijn geworden. ,,De Facto was een soort experimentele dub-band, die uitging van open vormen. Dat soort elementen wilden we ook in At The Drive-In verwerken, maar we voelden ons daarin ernstig beperkt door de andere muzikanten.''

De-loused In The Comatorium is de buitengewoon ideeënrijke plaat van een ontketend stel muzikanten, die geen andere logica wensen te volgen dan die in hun eigen hersenpan. Te midden van woeste overgangen barst de groep uit alle mogelijke afgepaste kaders. Harde psychedelica gaan hand in hand met latin-getrommel, de oerschreeuw van de punk kruist met heftige dub-effecten.

Wegens die overmaat aan ideeën, soms gevat in nummers van acht of twaalf minuten, wordt de band wel ingedeeld in het beladen vakje `progrock'. ,,Ik kan vrede hebben met de omschrijving `progressieve rock', in de zin van vooruitstrevende muziek. Maar we worden vergeleken met de grote progrock- of symfonische groepen uit de jaren zeventig, die heel gestructureerd te werk gingen, met een zwaar beroep op de muziektheorie. Daar weet ik niets van, ik speel de noten zoals ik die voel, zonder enige tussenkomst van theorie. Wat mij betreft ligt dat dichter bij de geest van de punk.''

Rodriguez acht het brede invloedenpalet van zijn band nogal vanzelfsprekend. ,,Hoe kun je niet beïnvloed zijn door de muziek van Miles Davis uit de jaren zeventig? Als je muziekliefhebber bent, en verder kijkt dan één genre, moet je gewoon Davis' Bitches Brew, platen van dubmeester King Tubby, Johnny Cash, Sjostakovitsj, Steve Reich en een salsaplaat in huis hebben. De geest van zulke sleutelplaten is bij ons terug te horen.''

Gitaarsolo's over trommels in salsa-stijl deden menigeen naar de vergelijking met de Mexicaans-Amerikaanse gitarist Carlos Santana grijpen. Maar het komt uit de muziek die Rodriguez, net als Bixler een Latino, vanaf zijn vroegste jeugd hoorde. ,,Ik ben er zeker van dat Santana naar hetzelfde soort muziek luisterde. Ik ben honderd procent Portoricaans, Cedric is Mexicaans. Ik ben verwekt op Portoricaanse salsa, als kind hoorde ik niet anders. Het is mijn grootste invloed, onze hele cultuur draait om die muziek. In At The Drive-In kon ik die voorliefde niet goed kwijt. Ik speelde toen al gitaarlijnen die wortelen in de clave-figuur van de salsa, maar dan noodgedwongen tegen een stijve rock-achtergrond. Met The Mars Volta willen we de rock voorbij stormen.

,,Daarom veranderen we steevast de set en zelfs de nummers. We laten dingen open en zo houden we het spannend. Spontaniteit is van levensbelang. We improviseren veel omdat we ons alleen zo kunnen uitdrukken, ongehinderd door de kaders van de song. Daardoor kom je helemaal leeggespeeld het podium af, maar het is de moeite waard. Improvisatie komt rechtstreeks uit de ziel, en dat is precies wat veel rock vandaag de dag mist. We willen op het podium niet iets bestaands herscheppen, we willen op dat moment iets nieuws doen klinken. Anders sta je stil en dat komt dicht bij de dood.''

The Mars Volta: De-loused In The Comatorium (Universal)

Optredens: 10/9 Vera Groningen; 11/9 Melkweg Amsterdam.