Iedereen is een sensatiebak

,,Bloed doet het goed'', zegt de cameraman van het programma Weekend 112, ,,in ieder mens schuilt een sensatiebak.'' Het zijn vooral de programma's waar hij zijn beelden aan levert, die het moeten ontgelden in de aflevering over geweld in de media van de RVU-serie `Veiligheid: een kwestie van gevoel'.

In deze serie wordt onderzocht hoe het komt dat het gevoel van onveiligheid in Nederland niet in de pas loopt met de feitelijke onveiligheid. Uit enquêtes blijkt dat de Nederlander denkt dat criminaliteit en geweld hand over hand toenemen, terwijl de criminaliteitscijfers dat weerspreken.

Media, zo leert ons dit programma, spelen een belangrijke rol als aanjager van onveiligheidsgevoelens. Nieuws en amusement raken op commerciële tv-zenders steeds meer met elkaar verweven. Omdat ongelukken en gewelddadigheden goed `scoren', bestaan er, naar Amerikaans voorbeeld, programma's die uitsluitend hieraan zijn gewijd. Maar ook de kranten krijgen, bij monde van een Utrechtse politiewoordvoerder, een onvoldoende: die zijn hoofdzakelijk geïnteresseerd in `slecht' nieuws, terwijl een gunstige ontwikkeling (,,meer boeven gepakt'') zelden wordt gemeld.

Na de dood van Meindert Tjoelker werden alle vergelijkbare incidenten onder de noemer `zinloos geweld' geplaatst. Cultuurfilosoof René Boomkens ontkracht dat sinds 1997 sprake is van `een epidemisch verschijnsel'.

Ook mediasocioloog Peter Vasterman betoogt dat een toename van dit soort gewelddadigheden niet valt aan te tonen. Hij schrijft de overtuiging bij velen dat zulks wel het geval is geheel op het conto van de publiciteit: ,,Er is alleen maar een toename van aandacht in de media voor dit soort geweld.'' Of die media hierover dan maar beter kunnen zwijgen, laat de RVU-aflevering buiten beschouwing.

De programmamakers hadden geluk: ze vergezelden de cameraman van Weekend 112 op de avond van de moord op vastgoedhandelaar Bertus Lüske. Op weg naar de onheilsplek voor het Amsterdamse restaurant Frankendael riep een voorbijganger hem toe: ,,Ik wil ook op tv!'' waarop de cameraman: ,,Schiet je eigen maar dood.'' Hopelijk delen zijn kijkers dit cynisme nog niet.

Veiligheid: een kwestie van gevoel. Afl. 2. RVU, Ned. 3, 20.30-20.55u.