Balgoochelaars vinden elkaar in de spits

Met Kluivert als spits en Van der Vaart als schaduwspits toonde Oranje eindelijk weer aanvalskracht. Een nieuw koningskoppel lijkt geboren.

Twee balgoochelaars op de vierkante meter hebben elkaar gevonden in de aanval van het Nederlands elftal. Patrick Kluivert is de diepe spits met de uitschuifbare benen. Rafael van der Vaart is de schaduwspits met de bal aan een touwtje. In de wirwar van Oostenrijkse verdedigers vonden zij elkaar bijna blindelings. Het publiek vergaapte zich aan zoveel technisch vernuft.

Kluivert en Van der Vaart waren zaterdagavond de smaakmakers van Oranje. Ze leden ondanks een overmacht aan vijandelijke verdedigers opvallend weinig balverlies. In de kleine ruimte is er momenteel geen beter aanvalsduo te bedenken. Een nieuw koningskoppel lijkt geboren, hoewel bondscoach Dick Advocaat geen toezeggingen deed voor de cruciale uitwedstrijd woensdag tegen Tsjechië.

De afwezigheid van de geschorste Ruud van Nistelrooy en de geblesseerde Roy Makaay had ironisch genoeg positieve gevolgen voor de aanvalskracht van het Nederlands elftal. Hun eventuele vervangers Jerrel Hasselbaink en Pierre van Hooijdonk zaten weer op de reservebank. De vier begenadigde clubspelers lijken tegen Tsjechië niet te kunnen rekenen op een basisplaats. Zo moeizaam als Kluivert in het verleden met hen samenspeelde, zo goed draaide het in de eerste helft met de alleskunner Van der Vaart. In de tweede helft, toen opportunisme vereist was, werd Kluivert bijgestaan door supersub Van Hooijdonk.

Advocaat, die sinds zijn aantreden ruim anderhalf jaar geleden tevergeefs op zoek was naar een ideaal aanvalsduo, koos dit keer voor een behoudende variant. In de oefenwedstrijd tegen België had hij Kluivert en Van der Vaart vorige maand in omgekeerde volgorde opgesteld. Toen deelde Van der Vaart de spitspositie met Van Nistelrooy (na rust met Makaay) en stond Kluivert als aanvallende middenvelder in het veld. Het experiment mislukte; zoals het veronderstelde droomscenario met Kluivert en Van Nistelrooy ook nooit een succesformule werd.

Kluivert stond tegen Oostenrijk eindelijk weer op zijn geliefde positie in de punt van de aanval, waar hij volgens veel voetbalkenners thuishoort, omdat hij zoveel scoort, en waarop hij in 1995 doorbrak als internationale sterspeler. De afgelopen jaren was hij bij Oranje meer middenvelder dan aanvaller. Hij schikte zich in zijn nieuwe rol als aangever, maar voelt zich naar eigen zeggen beter thuis als afmaker. Kluivert was na afloop onbereikbaar voor commentaar, nadat hij vorige week wegens de kritische berichtgeving een persboycot had ingesteld.

De Nederlandse topscorer aller tijden bekroonde een sterk optreden tegen Oostenrijk met zijn 39ste interlanddoelpunt, een van de mooiste van allemaal. Kluivert stond ook aan de basis van de openingstreffer die Van der Vaart voor zijn rekening nam. Even daarvoor had Kluivert in zijn eigen doelgebied een steek laten vallen, door zijn Oostenrijkse mandekker ongedekt te laten. Het schoonheidsfoutje – kenmerkend voor een aanvaller die geen geboren verdediger is – kostte Oranje de tegentreffer. Kluivert maakte de slordigheid meer dan goed. Zijn acties smaakten naar Braziliaanse samba.

In zijn schaduw koos Van der Vaart telkens slim positie tussen de linies, om de bal bij herhaling voor een ploeggenoot klaar te leggen. Geen speler van het Nederlands elftal is handiger dan de jonge Ajacied, die juist tegen defensief ingestelde ploegen tot zijn recht komt. Hij speelde naar eigen zeggen zijn beste wedstrijd van het seizoen en luisterde die op met zijn eerste interlanddoelpunt.

Van der Vaart heeft het patent op de drop kick. Hij laat de bal even stuiten om vervolgens met een welgemikte wreeftrap uit te halen. ,,Het ging wel aardig'', meende de achtvoudige international na afloop van het duel bescheiden. Hij zei stilletjes op een basisplaats te rekenen tegen Tsjechië. Wellicht speelt hij dan weer achter Kluivert, die de landelijke discussie over de gewenste centrumspits deed verstommen en alle kritiek van zich afspeelde.