`Universitair klimaat is rampzalig'

De hang naar nivellering, het systeem van vaste aanstellingen aan universiteiten en het ontbreken van prikkels voor topprestaties zijn desastreus voor het wetenschappelijke klimaat in Nederland. Dat vinden elf hoogleraren uit binnen- en buitenland, met wie NRC Handelsblad sprak aan de vooravond van het nieuwe academisch jaar.

,,Er moet in Nederland een cultuuromslag komen waarin talent centraal komt te staan. Weg met de gezelligheid!'', zegt hoogleraar theoretische natuurkunde Robbert Dijkgraaf. ,,Als je in Nederland getalenteerd bent, is er niets wat je ondersteunt. Middelbare scholieren verklaren je voor gek als je natuurkunde gaat studeren. Er heerst een cultuur van conformisme, een soort regressie naar het gemiddelde.''

Socioloog Dick Pels stapte in 1998 over naar de Brunel Universiteit in Londen. ,,De gesloten cultuur van Nederland benauwde me. Het systeem van de levenslange aanstellingen, het ambtenarenreglement en het gebrek aan concurrentie.'' Als je de universiteit voorstelt als piramide, aldus Pels, ,,mis je in Nederland de onderkant, maar ook de top''.

Ook Nederlandse studenten komen er niet goed af. Ze zijn te weinig nieuwsgierig en studeren niet hard genoeg. Psycholoog Paul van Geert, hoogleraar in Groningen: ,,Het handboek dat ik met een paar anderen heb geschreven is op de universiteit van Gent voorgeschreven, maar in Groningen afgevoerd omdat de studenten het te moeilijk vonden.'' Econoom Arjen van Witteloostuijn, hoogleraar aan de Britse University of Durham: ,,In Nederland denken veel studenten dat ze zich overal uit kunnen lullen. Er zijn ook veel te veel hertentamens.''

HOOFDARTIKEL: pagina 7

DOMMER?: maandblad M