`Nederland is niet per se onveiliger'

Stijgt de misdaad in Nederland? Het lijkt erop, gelet op gisteren gepubliceerde cijfers van het CBS. Hoofdcommissaris Bik nuanceert die visie.

Nederlanders werden vorig jaar vaker het slachtoffer van delicten als diefstal, vernieling in geweld dan in 2001. Dat bleek gisteren na publicatie van de criminaliteitscijfers door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Het aantal gevallen van veel voorkomende criminaliteit steeg met ruim 11 procent tot circa vijf miljoen. Ook de door de politie geregistreerde criminaliteit nam toe met 5 procent.

Toch is er geen reden tot paniek, zegt hoofdcommissaris Ruud Bik van de regio Zuid-Holland Zuid. De cijfers verdienen volgens hem een nuancering. ,,Er kunnen verschillende oorzaken zijn voor deze stijging'', zegt hij. ,,De alertheid van de burgers enorm is toegenomen sinds veiligheid onderwerp nummer een is. Daar zijn we natuurlijk heel blij mee, maar een gevolg daarvan is wel dat burgers eenvoudige overlast eerder als criminaliteit bestempelen. Daarnaast is de drempel om aangifte te doen de laatste jaren enorm verlaagd. Neem als voorbeeld de mogelijkheid om via de telefoon of in bepaalde regio's zelfs via internet aangifte te doen. In de regio Rotterdam-Rijnmond, waar dat al een poosje mogelijk is, komen er elke dag zevenhonderd aangiftes binnen. De drempel ligt nu wel heel erg laag.''

Maar ook de door de politie geregistreerde criminaliteit is gestegen. Daar kunt u toch niet omheen?

,,Dat klopt. Dat is uiteraard vervelend. Een stijging is nooit positief voor de samenleving.''

Faalt de politie in het uitvoeren van haar taken?

,,Dat is te eenvoudig. Als er steeds meer zieken bij de dokter komen, zeg je toch ook niet dat het aan de dokter ligt. De politie doet het de laatste jaren steeds beter. Het aantal opgeloste misdrijven steeg in het jaar 2002 met ruim negenendertigduizend. Dat is geen geringe prestatie. Dit komt mede door een prioriteitsverschuiving. Er is nu meer aandacht voor dit soort delicten.''

Volgens internationale vergelijkingen doet de Nederlandse politie het vaak slechter dan Europese collega's. Hoe komt dat dan volgens u?

,,Cijfers zoals deze van het CBS doen vaak onvoldoende recht aan het prestatievermogen van de Nederlandse politie. Als wij een woninginbreker pakken die veertig inbraken op zijn naam heeft staan, betekent dit niet altijd alle veertig in de boeken verdwijnen als opgelost. Het openbaar minsterie heeft maar een beperkt aantal nodig om de man achter de tralies te krijgen. Neemt ze er vijf, dan hebben wij er statistisch vijf opgelost. In andere landen, zoals Duitsland, is het systeem anders en tellen hoopjes van dit soort zaken wel mee in de statistieken. We lossen dus eigenlijk meer op dan in de cijfers tot uitdrukking komt.''

Toch wil het kabinet dat de criminaliteit de komende vier jaar met 25 procent teruggebracht wordt. Hoe moet dat dan?

,,Een groot deel van de criminaliteit is toe te schrijven aan een kleine groep van veelplegers. Deze groep van vier à vijfduizend mensen is zeer actief. Op deze groep moeten we ons concentreren. Als de reclassering, jeugdzorg, poltie en justitie gezamenlijk een concept kunnen vinden om deze veelplegers vast te houden, in een cel of door een bepaalde vorm van begeleiding, dan kunnen we het aantal misdrijven aanzienlijk terugdringen. Maar ik zie daar problemen bij. Niemand voert de regie over de hele keten. Justitie zou dat op zich moeten nemen. Ook vind ik dat de privacybelemmeringen opgeheven moeten worden. Om een compleet dossier aan te leggen, moet je alle relevante informatie koppelen. En er zijn te weinig cellen om veelplegers vast te houden.''