Nazorg?

De Italiaanse wielrenner Marco Pantani kampt met depressies en is al enige tijd spoorloos, waardoor zijn werkgever Mercatone Uno hem niet langer meer betaalt. Hoe belangrijk is nazorg in de sport?

Peter Post, oud-ploegleider: ,,Ik heb begrip voor vreemd gedrag van negentienjarige renners, maar een ervaren jongen als Pantani maakt het te bont. Hij verdiende een goed salaris, reed weinig en gedroeg zich zelden als een fatsoenlijke werknemer. De ploegleiding van Mercatone Uno heeft hem lang de hand boven het hoofd gehouden, maar nu is de maat vol. Het gedrag van Pantani is een slechte zaak voor het wielrennen, hij kan maar beter verdwijnen uit het peloton. Pantani heeft gewoonweg gefaald, hij komt zijn verplichtingen ten opzichte van zijn baas niet na. Dan is er sprake van een verstoorde arbeidsrelatie. Met zijn ervaring in de wielersport had Pantani zich nooit zo mogen laten gaan. Topsporters kunnen in de problemen komen, zelf heb ik Johan van de Velde nog opgezocht in de gevangenis. Maar dat was een totaal ander verhaal: Pantani werd voldoende gesteund, maar verprutste het voor zichzelf.''

Joop Alberda, technisch adviseur bij NOC*NSF: ,,Roeier Nico Rienks zei ooit: `Geld kan me gestolen worden als één van de jongens uit mijn ploeg iets overkomt.' Saamhorigheid is belangrijk binnen een team, en die kan verstoord worden als een lid ervan problemen heeft. Tegenwoordig worden sporters beter voorbereid op de periode die na hun loopbaan aanbreekt. Ik heb de indruk dat er in de gewone maatschappij meer wordt gekeken naar competenties dan naar kwalificaties. Oud-topsporters kunnen namelijk waardevolle werknemers zijn. In principe hoeft een werkgever zich niet om nazorg te bekommeren, maar als dat wel gebeurt is dat een prima zaak. In de sport is er in ieder geval meer sprake van nazorg dan in het bedrijfsleven.''

Adrie van Diemen, inspanningsfysioloog Rabowielerploeg: ,,Pantani heeft op fysiek gebied veel gegeven voor zijn sport, op een gegeven moment is de accu leeg en de loopbaan voorbij. Hij heeft altijd alles op het wielrennen gegooid, dat was zijn leven. Het is voor hem kennelijk moeilijk om afscheid te nemen van de wielersport, dat zie je wel vaker bij renners. Pantani heeft de laatste jaren weinig gereden, dan is het erg moeilijk om weer op topniveau te komen. Hij is nu spoorloos, waardoor er ten opzichte van zijn werkgever sprake is van een verstoorde arbeidsrelatie. Toch mag Mercatone Uno zich best afvragen waarom Pantini nu in de problemen zit. Een relatie werkgever-werknemer mag best verder gaan dan presteren enerzijds en het uitbetalen van een salaris anderzijds.''

Hardy Menkehorst, sportpsycholoog: ,,In 1994 heb ik onderzoek gedaan naar sporters die stopten met topsport. Daaruit bleek dat sommige van hen in de problemen kwamen als ze hun hele identiteit hadden opgehangen aan hun sportieve carrière. Bij Pantani lijkt dat ook het geval te zijn. Het is een gegeven dat sporters meer rust in hun hoofd hebben als ze weten wanneer hun loopbaan eindigt. Trainers daarentegen willen zich daar natuurlijk niet mee bezighouden, die zijn bezig met het kweken van topprestaties. Vanuit menselijk oogpunt is nazorg noodzakelijk, een sporter moet zich kunnen voorbereiden op een leven na het tennis, voetbal of wielrennen. Ook commercieel gezien is zo'n aanpak succesvol. Een sponsor die pleit voor nazorg, komt goed over in de media.''

Hennie Kuiper, oud-olympisch en wereldkampioen wielrennen: ,,Toen Marco van Basten zwaar geblesseerd raakte, heeft zijn club AC Milan hem enorm gesteund. Die jongen ging geestelijk door een diep dal, maar is er na zijn afkeuring toch weer bovenop gekomen. Een club of sponsor kan zich profileren door goed voor zijn werknemers te zorgen. Hoe staat een organisatie in de samenleving? Wil een sponsor alleen maar geld verdienen of ook een maatschappelijke bijdrage leveren? Dat zijn belangrijke vragen, zeker als je kijkt naar de huidige sportcultuur. Pantani is spoorloos, daarvoor zal heus wel een reden zijn. Veel Italiaanse renners hebben financiële problemen met hun ploeg. Pantani heeft in elk geval hulp nodig.''