Bloedproef wijst rokers aan met een grote kans op longkanker

Rokers die geen longkanker krijgen zijn gezegend met een forse hoeveelheid van het enzym OGG in hun bloed.

OGG is een enzym dat beschadigd DNA repareert. Mensen met een lage concentratie OGG in hun bloed hebben een vijfmaal verhoogde kans op longkanker. Dat berekenden Israëlische onderzoekers op grond van een nog beperkte reeks metingen aan rokers met longkanker en even oude rokers zonder longkanker (Journal of the National Cancer Institute, 3 sept).

In tabaksrook zitten honderden verbindingen die het DNA, de lange moleculen met de erfelijke code in de celkernen, kunnen beschadigen, wat tot kanker kan leiden. Een flink pakket DNA-reparatie-enzymen wandelt in alle cellen voortdurend de DNA-moleculen af, op zoek naar gebroken of beschadigde DNA-ketens. Losse eindjes knopen die reparatie-enzymen weer aan elkaar.

Dat rokers hun DNA-reparatie-enzymen vaak overvragen blijkt ook uit een ander experiment, van onderzoekers van de universiteit van Texas in Houston. In een test die breed de activiteit van DNA-herstelenzymen meet bleek dat een 15% lagere herstelactiviteit het risico op longkanker tweemaal verhoogt (International Journal of Cancer, 20 okt).

De Israëlische onderzoekers van het Weizman Institute of Science in Rehovot bepaalden in het bloed van 68 patiënten met niet-kleine-cel-longkanker de concentratie aan het enzym 8-oxoguanine DNA N-glycolase (OGG), één van de vele DNA-herstelenzymen. Ze deden hetzelfde bij evenveel controlepersonen, mensen met hetzelfde geslacht en dezelfde leeftijd als de longkankerpatiënten. Het kwart mensen met de laagste OGG-enzymachtiviteit in hun witte bloedcellen had een vijfmaal hogere kans op longkanker dan het kwart met de hoogste enzymactiviteit. Voor rokers met een lage OGG-activiteit is het risico nog veel dramatischer: vergeleken met niet-rokers met een hoge OGG-activiteit hebben de laag-actieve OGG-rokers een 124-maal verhoogd risico. En ten opzichte van rokers met een hoge OGG-activiteit hebben de laag-actieve OGG-rokers nog altijd een 34 keer verhoogd risico. Dit zijn ongekend hoge risico's. Wanneer niet op OGG-activiteit wordt gelet, hebben rokers een negen- à tienmaal hoger risico op longkanker dan niet-rokers.

Deze moleculair-epidemiologische studie was te kleinschalig om er een betrouwbare test van te kunnen maken. In het experiment werden mensen met longkanker vergeleken met mensen zonder longkanker. Daar spelen misschien nog andere factoren een rol bij.