`Ik verlies, ga drinken en dan bega ik delicten'

Voor de rechtbank in Middelburg is gisteren de twintig jaar cel geëist tegen een 44-jarige man die wordt verdacht van onder meer tien gewapende overvallen tijdens zijn proefverlof.

Wat er na die overval in juni allemaal gebeurde, was echt niet gepland, verzekerde H.E. gisteren. Het was hem die dag ,,uit de klauwen gelopen'' en in een ,,uiterste paniekreactie'' gijzelde hij een vrouw. Achteraf kan hij zich het nauwelijks voorstellen wat er allemaal is gebeurd, vertelt hij. De problemen beginnen met gokken, legt hij uit. ,,Ik verlies, maak me kwaad en ga drinken. Dan bega ik delicten.''

De 44-jarige H.E. uit Dordrecht stond gisteren in Middelburg terecht voor in totaal 22 delicten, waarvan tien gewapende overvallen op hotels en supermarkten in onder andere Putten, Roermond en Krabbendijke. Deze ,,buitengewoon indrukkwekkende lijst delicten'', zoals de rechter het zei, bouwde hij op binnen een tijd van zes weken.

Op 20 april keerde H.E., ongeveer één meter vijfentachtig, vale spijkerbroek, grijze sweater, kort haar en onrustige, donkere ogen, na een proefverlof niet terug naar de tbs-kliniek in Poortugaal. Hij zat daar een straf van zes jaar plus tbs uit voor diefstal met geweld. Zijn totale justitiële verleden bestaat uit zeventien jaar cel.

De climax van zijn zes `vrije weken' volgde op 9 juni. Gewapend met een pistool ging H.E die dag de Aldi in het Zeeuwse Krabbendijke binnen. Hij bedreigde het winkelpersoneel en nam een bedrag uit de kluis mee. Eenmaal buiten met de buit zag hij de gealarmeerde politie staan. Om hen te ontlopen probeerde hij een auto te stelen. Hij liep een tuin binnen waar een tuinfeest aan de gang was, zwaaide met z'n pistool en wist de sleutels van een Ford Mondeo te bemachtigen.

Na een korte achtervolging door de politie reed hij met de gestolen auto tegen een boom. Hij stapte uit en gijzelde een 21-jarige vrouw, en ging op zoek naar een volgende auto. De vrouw wist te ontsnappen. Twee wijkagenten slaagden er uiteindelijk in de man te overmeesteren.

De man is een groot gevaar voor de samenleving: hij doet zich voor als een zachte en sociale man, maar drank maakt van hem een koelbloedige misdadiger, aldus deskundigen. Volledig toerekeningsvatbaar, beseft volledig wat hij doet. Niet te behandelen en niet te beïnvloeden. Is gevoelig voor complimenten, bij onvoldoende bevestiging komt de ,,antisociale kant'' naar boven, oordeelden een psychiater en psycholoog.

Tbs biedt daarom ook geen enkel perspectief, zei officier van justitie Flikweert gisteren, citerend uit deze rapporten. De enige oplossing is volgens de officier van justitie hem zo lang mogelijk uit de maatschappij te verwijderen. In zijn eis greep hij daarvoor de gijzeling aan, waarvoor een maximale celstraf van vijftien jaar staat. Zijn eis: een gevangenisstraf van twintig jaar. Op levenslang na is dat de hoogst mogelijke straf.

Voor de officier van justitie bleef het een raadsel dat de man in aanmerking was gekomen voor een proefverlof. En hoewel dat niet aan de rechtbank was om te behandelen, wilde hij wel opmerken dat dit verlof ,,onterecht'' was geweest. ,,Het is duidelijk bewezen dat u het niet aankan.''

H.E. had er geen enkel probleem mee de ten laste gelegde feiten te bekennen. Maar hij was het niet eens met het oordeel dat hij onbehandelbaar was. Sterker nog, hij zag het zelfs als in de tbs-kliniek behaalde winst dat hij alle schuld op zich nam en die ,,niet buiten zichzelf'' legde. ,,Ik heb geleerd om mijn verantwoording te nemen'', zo hield hij de rechter voor. Therapie bood dus wel degelijk het prille begin van een verbetering, vonden H.E. en zijn advocaat J. Wilgers. De man wilde daarom zelf graag ,,een contra-expertise''van deskundigen.

Wilgers vroeg de rechter bij het bepalen van het vonnis rekening te houden met het feit dat de verdachte niet een echt vuurwapen had gebruikt bij zijn roofovervallen, maar een replica. Hij wilde namelijk niemand echt iets aandoen, was zijn overtuiging.

De rechtbank van Middelburg doet op zeventien september uitspraak.