Rechtbank: zorgplicht zwaarder

Banken hebben bij beleggingsmethodes waarbij met geleend geld wordt gewerkt een extra zorgplicht jegens hun klanten. Dat blijkt uit een recente uitspraak van de rechtbank in Amsterdam.

Bij aanhoudend dalende koersen heeft de bank bovendien een ,,voortdurende waarschuwingsplicht'', waarbij zij beleggers erop dient te wijzen dat hun belegging in waarde daalt.

De rechter deed op 27 augustus zijn uitspraak in de zaak die een particuliere belegger had aangespannen tegen zijn vermogensbeheerder, het Noordnederlands Effectenkantoor, nadat de waarde van diens beleggingsportefeuille in korte tijd was gedecimeerd. De beleggingsmethode, waarbij vreemd vermogen, opties en zogenoemde groeiaandelen werden gebruikt, kende volgens de rechter een hoog risico. De belegger was onvoldoende op de risico's gewezen. De belegger krijgt als gevolg van de uitspraak de helft van de geleden schade terug.

Volgens Jurjen Lemstra, raadsman van de particulier, is de uitspraak ook een steun in de rug voor de Legio Leasebeleggers, die een zaak zijn begonnen tegen Dexia Bank Nederland.

De desbetreffende methode van het Noordnederlands Effectenkantoor gaat uit van een effectenportefeuille, die wordt gefinancierd met 50 procent eigen geld en 50 procent geleend geld. Indien de waarde van de portefeuille toeneemt, daalt daardoor verhoudingsgewijs de debetstand. Dat is het signaal om bij te kopen met geleend geld. Indien de waarde van de portefeuille daalt, moet de belegger juist effecten verkopen om weer het evenwicht te bereiken. Bij dalende koersen kan dat grote verliezen betekenen.

Er zijn volgens Lemstra parallellen te trekken met de aandelenleaseproducten van Dexia Bank Nederland. ,,Bij Legio Lease wordt er eveneens gewerkt met geleend geld en zijn de producten risicovol, waardoor de zorgplicht ook zwaarder dient te zijn.'' De advocaat is ook lid van het bestuur van de Stichting Leaseverlies, die namens duizenden teleurgestelde Leasebeleggers procedeert tegen Dexia Bank. De beleggers verwijten Dexia dat het niet voldoende heeft gewezen op de risico's van de leaseproducten (beleggen met geleend geld). Zij zijn door de aanhoudende koerdalingen op de effectenmarkten de afgelopen jaren met enorme schulden blijven zitten.

De problematiek rond aandelenlease heeft inmiddels geleid tot de samenstelling van een commissie, onder leiding van oud-ombudsman Marten Oosting. Deze geschillencommissie is opgericht op verzoek van minister Zalm (Financiën, VVD). Het is de bedoeling dat de commissie, waarin ook oud-minister van Justitie Winnie Sorgdrager zit, een oplossing probeert te vinden voor het conflict tussen de teleurgestelde aandelenleasebeleggers en de aanbieders van de producten.