Een Hollandse bankier in een Aziatisch jasje

Misschien is het maar beter dat Nederland niet meer lobbyt om internationale topfuncties binnen te halen. Wordt een kandidaat stevig gepromoot, dan gaat de aanstelling meestal niet door. Maar doet Den Haag niets anders dan het nomineren van een Nederlander, dan belandt hij prompt op een hoge positie bij een multilaterale organisatie: Geert van der Linden is sinds maandag een van de vier vice-presidenten van de Aziatische Ontwikkelingsbank (ADB), die met zo'n 5 miljard euro aan leningen en hulp per jaar de armoede in Azië bestrijdt. Van der Linden (54) werkt al 24 jaar bij de bank.

,,Geert heeft nadrukkelijk Aziatische aspecten in zijn persoonlijkheid'', analyseert hoogleraar economische sociologie Justus Veenman. ,,Hij gaat niet in een rechte lijn op zijn doel af.'' Veenman en Van der Linden studeerden aan de Erasmus Universiteit ,,de sociologische kant van de economie''. ,,Hij is een kalme man die van buiten naar binnen kijkt, menselijke verhoudingen taxeert en dan behoedzaam optreedt. Dan heb je succes in Azië.''

Jan Willem van der Kaaij, plaatsvervangend directeur Buitenlandse Financiële Betrekkingen op het ministerie van Financiën, komt op internationale bijeenkomsten eenzelfde Van der Linden tegen: ,,Hij heeft een degelijk verhaal en veel oog voor de belangen van de Aziatische landen. Eigenlijk is hij zelf een beetje Aziatisch: Geert laat niet gauw het achterste van zijn tong zien, heeft een onafhankelijke geest, maar geen drang zich te profileren.''

De politieke carrière van Van der Linden begon dertig jaar geleden in de gemeenteraad van Schiedam. De PvdA vroeg hem tevergeefs wethouder van Ruimtelijke Ordening te worden. ,,Ik vond mezelf met 23 jaar véél te jong om zo'n groot ambtelijk apparaat te leiden'', zegt Van der Linden daarover. Toch was hij voorbestemd om topambtenaar te worden. Hij zat begin jaren zeventig bij `de kroonprinsenclub', officieel: Bezetting Hogere Functies Rijksdienst, talenten die op hoog niveau bij het rijk zouden gaan rouleren.

Veenman zat daar ook bij: ,,In zijn eerste functie, bij de Rijksplanologische dienst, ging dat rouleren al mis. Geert was te goed, ze wilden hem niet kwijt.'' Maar de gedachte aan een uitgestippelde ambtelijke carrière benauwde Van der Linden en hij ging in 1976 twee jaar voor de VN in het buitenland werken. ,,Ik koos de Filippijnen en het was liefde op het eerste gezicht.'' De twee jaar vlogen om, maar Van der Linden had geen zin om terug te gaan naar Nederland. Hij vond een baan bij de Aziatische Ontwikkelingsbank in Manila ,,en opeens ging heel Azië voor me open''.

Het werkterrein van `Gerry' van der Linden strekt zich sindsdien uit van Kazachstan tot Fiji. ,,Ik kan me niet voorstellen dat Nederland een grotere Aziëkenner heeft dan Gerry'', zegt Peter MacCawley, die in Tokio het onderwijs- en onderzoeksinstituut van de ADB leidt. ,,Hij denkt en leest veel over ontwikkelingskwesties. Hij is eerder een wetenschapper-manager dan een pure bankman. De Aziatische landen zijn heel blij met zijn benoeming.''

Maar de ADB heeft ook zeventien niet-Aziatische leden, de donoren. Die hebben, weet MacCawley, wat moeite met het omzichtige opereren van Van der Linden. Vooral Amerikanen hebben daar kritiek op. Die draait om een fundamentele kwestie: moet de bank conflictmijdend en stil zijn in de omgang met ontvangende landen, of recht door zee en openlijk kritiek leveren? ,,Amerikanen zeggen: alleen een krakend wiel wordt geolied. Maar, werpen de Aziaten tegen, ware het niet voor zijn roep, de fazant zou nooit geschoten worden.'' Met de benoeming van Van der Linden, die volgens MacCawley vijf à zes Europese kandidaten van buiten de ADB achter zich liet, kiest de bank voor de zwijgende fazanten: ,,Want de Aziatische Ontwikkelingsbank is precies dat: Aziatisch.''

Van der Linden, twee kinderen en getrouwd met een Filippijnse kunstenares, komt waarschijnlijk niet meer terug naar Nederland. Wel is het vice-presidentschap het eindpunt van zijn carrière bij de ADB. Want alleen de grootste steunpilaar van de bank levert de president. En dat is Japan.