Metroseksisme

Volgens de Amerikaanse politicoloog Andrew Hacker wordt de kloof tussen de seksen steeds groter. Mannen en vrouwen groeien ieder jaar verder uit elkaar. Over belangrijke politieke en actuele onderwerpen, normen en waarden, denken ze doorgaans totaal verschillend. Ze hebben een andere belevingswereld. Daarbij komt dat mannen steeds vaker op allerlei vlakken, emotioneel en professioneel, door vrouwen voorbij worden gestreefd. Vrouwen worden zekerder van zichzelf. Ze hebben daarom niet langer zin om mannen in hun mannelijkheid te bevestigen. Ook zijn ze niet geneigd hun ambities op een lager pitje te zetten, zelfs niet als hun mannelijke geliefde daar behoefte aan heeft.

Eens, in de tijd van hun grootouders en ouders, deden vrouwen dat allemaal nog wel. Ze waren toen zelfs nog bereid om te lachen om de grappen die mannen maakten, al waren die, zoals meestal, helemaal niet leuk. Dit alles kwam de relatie tussen de seksen ten goede, stelt Hacker. Relaties en huwelijken waren vroeger een stuk eenvoudiger en succesvoller. Mannen en vrouwen waren gelukkiger. Mannen omdat zij niet steeds op hun tenen hoefden te lopen, vrouwen omdat zij gemakkelijker een partner van hun eigen niveau of daarboven konden vinden. Maar die tijden zijn anno 2003 voorgoed voorbij. Op de kaft van het boek Mismatch dat Hacker aan de kloof tussen de seksen heeft gewijd, zijn ter onderstreping van dit standpunt een man en een vrouw die tegenover elkaar staan, afgebeeld. De man staat, onzeker, kwetsbaar en zoekend naar balans op zijn tenen. De vrouw staat stevig, zelfstandig en superieur op haar hoge pumps. Ze torent boven de man uit.

Publiciste Ginia Bellafante ziet, zo schreef zij vorige week in The New York Times, sterke overeenkomsten tussen de vrouw op de kaft van Mismatch en de kleding van de herfstcollecties van 2003 die op de catwalk werden en thans in advertenties worden getoond. De kleding is gemaakt voor stoere, superieure strijdsters. Vrouwen worden erdoor gepresenteerd als goddelijke, machtige, onverslaanbare superheldinnen die van geen man iets nodig hebben. In ieder geval niet zijn geld, zijn cadeaus, zijn complimenten, zijn status en zelfs niet zijn seksuele attenties. Vrouwen voorzien zelf wel in hetgeen zij behoeven of geven het aan elkaar. De overdreven veel besproken, zorgvuldig gestileerde tongzoen van Madonna en Britney Spears tijdens de MTV Video Music Awards, past volledig in dit modeplaatje.

Opvallend aan zowel de analyse van

Hacker als die van Bellafante is dat de veranderende verhouding tussen de seksen in feite uitsluitend aan de vrouw wordt geweten. Vrouwen veranderen en dus verandert de verhouding tussen mannen en vrouwen. Mannen zijn, als Hacker geloofd mag worden, waar het om hun wensen en verlangens gaat nog precies zoals hun vader en diens vaders vader en zien het hele gebeuren slechts met stomme verbazing aan. Is een man dan een onveranderlijk (en daarmee in tegenstelling tot de vrouw onverbeterlijk) figuur? Hoeft hij misschien niet te veranderen omdat hij goed is zoals hij is?

Dat laatste wordt in de wereld van trendwatchers ten stelligste ontkend. Mannen zijn voor verbetering vatbaar en veranderen ook. Zelfs op een zodanige wijze dat ze het weer prima met de andere sekse kunnen vinden. De nieuwe man is namelijk metroseksueel en vrouwen vinden dat prettig, zo gaat het verhaal. Een metroseksuele man is een man die, zo stelt futurologe en trendwatcher Marian Salzman, niet bang is voor zijn feminiene kant. Hij is in het bezit van minstens één roze of zalmkleurig T-shirt dat hij ook draagt. Hij houdt van winkelen, laat zijn haar doen in dure kapsalons, laat zich regelmatig pedicuren en manicuren, geeft veel geld uit aan gezichtscrèmes en bodylotions, houdt van kunst. Voor dit alles schaamt hij zich niet. Hij woont in een grote stad (metro is afkomstig van metropool) omdat daar het beste van het beste op modegebied te krijgen is. Hij vindt het niet erg als hij voor homoseksueel wordt aangezien maar is het niet. Zijn diepste wens is een gezin stichten, voor zijn kinderen te zorgen en oud te worden met de vrouw van wie hij houdt. Een watje, zoals zijn voorloper de `Nieuwe man' die alleen wilde zorgen en het huishouden doen, is deze metroseksueel volgens Salzman niet. Hij is stoer en vrouwelijk tegelijk, zoals de ultieme metroseksueel David Beckham, die sarongs draagt en zijn nagels lakt, maar tegelijkertijd een ferme voetballer is.

De metroseksuele man is, dunkt mij, al niet veel beter dan het type oubollige seksist waartoe Hacker gerekend kan worden. In feite is dat laatste soort zelfs nog te prefereren. De klassieke seksist is tenminste duidelijk en eerlijk over hetgeen hij graag van vrouwen zou willen en onder vrouwelijke eigenschappen en kwaliteiten verstaat. Die metroseksuele figuren zijn in dat opzicht veel laffer. Ze kunnen natuurlijk wel beweren niet bang te zijn voor hun feminiene kant, dat ze er zelfs mee in contact staan, wat dat dan ook moge betekenen, maar het is maar zeer de vraag of je daar als vrouw blij mee moet zijn of er ook maar iets mee opschiet. Want feminien staat in deze manier van denken voor niets anders dan ijdelheid, geldverspilling en huiselijk getut. Zo'n karikaturaal beeld van vrouwen is op z'n zachtst gezegd wat teleurstellend als wereldbeeld van de vernieuwde en verbeterde heteroman. Maar ja, veel mag ook niet van hem verwacht worden.

De metroseksueel is namelijk, anders dan de degelijke ouderwetse seksist, slechts een uitvinding van gehaaide reclamejongens (en tegenwoordig dus ook -meisjes) die zo'n tien jaar geleden op zoek gingen naar een uitbreiding van de markt voor cosmetica, mode en andere lifestyle-producten, schreef Mark Simpson, uitvinder van de term metrosexuality, in 1994 in het artikel Here come the mirror men in The Independent. Het werkte. De jongemannen gingen massaal overstag. Tegenwoordig wordt de stank van degelijk ouderwets seksisme daarom dus overvleugeld door het zoete parfum waarmee het metroseksisme wordt verhuld. Geef mij, als er dan toch gekozen moet worden, de onverbeterlijke ouwe stinkerd maar. Die probeert mijn nieuwste nagellak tenminste niet te jatten. Hooguit wil hij weten hoeveel die onzin heeft gekost.