Fijn op de fiets langs spannende jazz

Festivals en keuzes, ze horen onlosmakelijk bij elkaar. Maar bij de Zomer Jazz Fiets Tour spelen andere factoren mee dan schema's en lijstjes. Want even afgeleid door een intrigerende herenboerderij en je mist de afslag naar Garnwerd en dus ook het Japanse multi-talent Makoto Nomura. Afstappen vanwege zadelpijn of verzuurde kuiten? Dan kom je te laat aan in Den Ham waar Electric Barbarian speelt. Lekke band? Schrap het duo-optreden van bassist Barry Guy en violiste Maya Homburger in de kerk van Aduard maar van de routeplanning.

Jazzfijnproevers fietsten zaterdagmiddag door het Groningse Reitdiepdal. Naar de schuren, borgen, fabriekjes en vooral veel kerkjes die het decor waren van 24 optredens. Traditiegetrouw bood de zeventiende Fiets Tour een sterk internationaal programma waarin alle uithoeken van de jazz een plaats hadden.

De wisselwerking tussen bijzondere muziek en bijzondere locatie werd in veel gevallen maximaal uitgebuit. Zo was het elektronische jazz-trio Pow3 helemaal op z'n plaats in het fabriekje van Aduard. De 'Zuendionisationselektrodenmusik' die uit de wirwar van kabels, laptops en antieke knoppenkasten opsteeg, is verwant aan het volelektronische werk van leider Luc Houtkamp maar klonk minder hermetisch. Han Buhrs' gruizige rockstrot, Houtkamps overstuurde tenorsax en een stel houten balken die dienst deden als gamalan boden organisch tegenwicht aan de ruisjes, kraakjes en machinebeats van dj DNA. Een bluesje of een stukje `She loves you, yeah, yeah, yeah' werkten als stilistische bakens in een soms woeste, soms kabbelende zee van geluidsmanipulatie.

Hoe muziek de sfeer van een ruimte kan beïnvloeden, lieten de Britse improveteranen Lol Coxhill en Veryan Weston horen in het kerkje van Fransum. De ijselijke dissonanten die Weston aan het kerkorgel ontlokte onderstreepten de soberheid van het interieur. Maar zodra Coxhills sensuele sopraansaxofoon richting boogie stuurde, leken de invallende zonnestralen op de maat mee te dansen. Om daarna dol te draaien in Westons swingende carrousel van draaiorgelwalsjes.

Trio Ivoire trad op in het dertiende-eeuwse kerkje van het terpdorp Oostum. En hier mengde Bachs strengheid (de piano van Hans Lüdemann) zich met Afrikaanse extase (de zoemende balafoon van Ali Keita). Eenzelfde bezetenheid en groove werden verwacht van tromboniste Annie Whitehead. Maar zij maakte de reputatie die ze opdeed in dienst bij onder andere Elvis Costello, Carla Bley en Jah Wobble, niet waar.

Dat de Zomer Jazz Fiets Tour een van de weinige Nederlandse festivals is die de vrije impro met 70s-wortels nog steeds serieus neemt, blijkt uit de `vaste gast'-status van Konrad Bauer. Deze keer werd de trombonist begeleid door bassist Barre Philips en slagwerker Günter `Baby' Sommer, twee reuzen die in ons land zelden te horen zijn. Terwijl Bauer een adembenemende demonstratie circular breathing gaf, liet Philips zijn consequent gestreken bas zachtjes huilen. Maar Sommer stal de show. Hij gaf het begrip `vegen' een nieuwe invulling door zijn vellen te roeren met echte bezems. Zijn Indiase vingercimbalen riepen op tot religieuze stilte. En zijn grote gong zwaaide hij rond alsof het een wierookvat was. De kerk van Feenwerd had voor twee uur een nieuwe hogepriester.

Festival: Zomer Jazz Fiets Tour. Gehoord: 30/8, diverse locaties in het Reitdiepdal, Groningen.