Archieven VOC mogelijk op lijst erfgoed Unesco

De archieven van de Verenigde Oostindische Compagnie (VOC) maken kans te worden geplaatst op de werelderfgoedlijst van historische documenten, het zogeheten Unesco Memory of the World register.

Dat verwacht het Nationaal Archief in Den Haag, dat de archieven heeft voorgedragen. De nominatie moet worden bekrachtigd door de directeur-generaal van Unesco. Unesco is de wetenschappelijke en culturele tak van de Verenigde Naties.

De VOC-archieven liggen verspreid in archieven over de hele wereld. In Den Haag ligt 1.400 meter en het archief in Djakarta telt zelfs 2,5 kilometer. In totaal gaat het om 34 miljoen pagina's VOC-historie. Ook in Kaapstad (450 meter), Colombo (310), Madras (64) en Londen (6) bevindt zich archiefmateriaal van de VOC.

Pieter Koenders, historicus en leider van het VOC-project namens het Nationaal Archief, zegt dat hem werd afgeraden het VOC-archief voor te dragen voor nominatie: ,,Het is gebruikelijker dat iets kleiners als een partituur van Beethoven op de lijst terechtkomt.'' Vorige week is op een bijeenkomst in de Poolse stad Gdansk erkent dat het VOC-archief een unieke bron vormt van de wereldgeschiedenis van de 17de en 18de eeuw. In de documenten staan interessante details, zegt Koenders. ,,Zoals adviezen over hoe je het beste iemand kan omkopen.''

Onder de naam Toward A New Age of Partnership (Tanap) werkt het Nationaal Archief samen met wetenschappers uit Azië en Leiden aan de bestudering en conservering van alle stukken. Op de site www.tanap.net is de voortgang van het project te volgen. Volgende week komen twintig Indonesiërs die het oud-Nederlands machtig zijn naar Nederland om de archieven te bestuderen.

Volgens Koenders kunnen de VOC-archieven in Kaapstad inzicht geven in de geschiedenis van de slavernij. ,,Er is een document waarin wordt beschreven dat slaven uit Mozambique te lastig waren en dat men uitweek naar een andere streek.''

Een plaats op de lijst levert geen geld op van Unesco. Het is een dringend verzoek aan overheden om zoveel mogelijk te doen om het erfgoed in kwestie te behouden.