Een nieuwe pikorde tekent zich af...

Het antwoord op deze vragen is in zijn algemeenheid: zorg ervoor Beeldbepalend en Alomtegenwoordig te zijn. Dit nu is in massale fracties als die van CDA, PvdA en VVD makkelijker gezegd dan gedaan. De beginners moeten echter gewoon kijken naar hoe de wat meer ervaren leden het doen. Een voorbeeld. Toen twee weken geleden een einde kwam aan een langdurige gijzeling in de Sahara van een aantal Europeanen, waaronder de Nederlander Arjen Hilbers, gingen er stemmen op in de Bundestag om de slachtoffers zelf te laten meebetalen aan de onkosten die zij hadden veroorzaakt. De redenering luidde dat de ontvoerden zelf grote risico's hadden genomen en dat de belastingbetaler daar toch niet voor kan opdraaien. De vraag was vervolgens wie deze kwestie in het Nederlands parlement zou overnemen? Eerdmans (LPF) misschien, die met enige regelmaat strenge tienpuntenplannen produceert? Nee, het werd Wilders (VVD) die ogenblikkelijk reageerde met de mededeling dat hij de oproep van de Duitse parlementariërs steunde. Wilders, die ook bekend is van zijn jihad tegen de islam, is buitenlandwoordvoerder van zijn fractie. Hij draait voorlopig stationair op die post.

...de PvdAer Boelhouwer moet in de gaten worden gehouden...

Want een van de methoden om Beeldbepalend en Alomtegenwoordig te zijn is het veroveren van `belangrijke' onderwerpen. Buitenland wordt binnen de vierkante kilometer rond de Hofvijver belangrijk gevonden. Het is evenwel niet op voorhand vast te stellen wat nu een belangrijk woordvoerderschap is - of niet. Zo geldt de portefeuille `zoetwater', net als bijvoorbeeld `kokkelvisserij', als niet erg belangwekkend. Zo niet gedurende deze zomer, die wordt gekenmerkt door extreme droogte, te weinig zoet water met als gevolg de inlaat van zilt water naar tuinbouwgebieden, en schuivende veendijken. Dit plaatste vorige week onverhoeds Kamerleden als Van Lith (CDA), Geluk (VVD) en Boelhouwer (PvdA) in de schijnwerpers. Boelhouwer, die ruime bestuurlijke ervaring heeft bijvoorbeeld als Brabants gedeputeerde, viel daarbij het meest op met zijn messcherpe tirade tegen de handelwijze van staatssecretaris Schultz van Haegen Maas Geesteranus (VVD). Boelhouwer, van oorsprong gespecialeerd in oogknipperen, is een nieuweling die in de gaten moet worden gehouden. Van Lith, daarentegen, was een weinig overtuigend door zijn dubbelzinnige opstelling waarbij hij het gevoerde beleid goedkeurde maar toch vond dat het eigenlijk beter kan.

Soms zijn er in fracties gewoon te weinig belangrijke onderwerpen om over alle gegadigden te verdelen. In zo'n geval willen Kamerleden nog wel eens proberen op te vallen door te sleutelen aan het uiterlijk. Het meest opvallend in deze sector opereert dezer dagen oud-minister Klaas de Vries (PvdA). Als minister had hij zijn haar in een keurige herenscheiding. Vorig jaar toen hij Kamerlid voor de oppositie werd veranderde in een oppositioneel kapsel met korte ponnie naar voren. En na het huidige zomerreces verschijnt De Vries met stoppelbaard en borstelkuif tussen de blauwe zetels. Bij de collega-politici bestaat weinig begrip voor de worsteling van De Vries met zijn uiterlijk. Van Halsema, de fractievoorzitter van GroenLinks, riep vorige week door de Kamer:,,He! George Michael ben je in je tweede mid-life crisis?!'' En minister Remkes (Binnenlandse Zaken, VVD) verklaarde bondig dat hij De Vries had geadviseerd ,,dat ding weer af te scheren''.

De Vries blijft niettemin, samen met Van Nieuwenhoven, het motorblok van de PvdA-fractie vormen. Zijn afkeer voor Kamerleden die tussentijds vertrekken is dan ook niet gering. Zo vertrokken voor aanvang van het parlementaire seizoen de CDA'ers Rietkerk en Meijer, beiden prominente leden van hun fractie. In zijn vorige week hernomen weblog schrijft De Vries (www.klaasdevries.nl) bestraffend: ,,Eigenlijk zou het regel moeten zijn dat politici die binnen twee jaar na hun verkiezing hun zetel alweer opgeven voor een andere baan, onder stilzwijgen het pand verlaten.''

...maar waar is Lousewies van der Laan?

Overigens gaat ook een ander prominent lid van de CDA-fractie de Kamer verlaten: Eurlings zal naar alle waarschijnlijkheid in juni volgend jaar optreden als lijsttrekker voor de Europese verkiezingen. Het besluit van het partijbestuur om Eurlings kandidaat te stellen, heeft het karakter van een ei van Columbus, aangezien de fractie een beetje met Eurlings in de maag leek te zitten. Er was voor de veelbelovende jonge Limburger, die in 1998 als 25-jarige student in de Kamer kwam, geen baantje geweest in het kabinet. Nu gaat hij naar Brussel, net als fractievoorzitter Verhagen ooit deed, of iemand als Lousewies van der Laan (D66). Zij is tevens het bewijs dat de `Europaroute' niet onverbiddelijk leidt tot succes in het Haagse. Hoewel zij door haar partij op een veelbelovende tweede plaats werd gezet voor de Kamerverkiezingen, lijkt zij in het alledaagse Kamerwerk nog ver weg van Alomtegenwoordig en Beeldbepalend. Die rol speelde de afgelopen week haar fractiegenoot Bakker. Hij was tegelijkertijd woordvoerder Financiën, Buitenland en Sociale Zaken.

De komende tijd zullen naar verwachting nog meer leden de Tweede Kamer verlaten, meestal uit teleurstelling over gemiste kansen in combinatie geringe vooruitzichten. In dit kader valt de naam van Cornielje (VVD) die een staatssecretariaat misliep en uit het fractiebestuur werd gestoten. Hij is nu nog woordvoerder Veiligheid en voorzitter van de Commissie Onderwijs. Dat zijn belangrijke baantjes, maar voor Cornielje lijkt de lol eraf. Hetzelfde geldt voor zijn fractiegenoot De Grave, de oud-minister van Defensie, die nog wel het cruciale woordvoerderschap Financiën heeft, maar geldt als een zetbaas van minister Zalm (Financiën) in de fractie. Hij verloor de strijd om het fractievoorzitterschap van Van Aartsen en wordt naar verluidt bestookt door aanbiedingen vanuit het bedrijfsleven.

De Tweede Kamer stemt morgen over de nieuwe Bijstandswet en spreekt morgenmiddag over de Kwaliteitsbevordering van de rampenbestrijding. Later deze week spreekt de Kamer onder meer over de strafbaarstelling van discriminatie wegens een handicap.