Dakloos in Friesland

De blikjes bier staan in de gootsteen, maar er staan ook een paar boeken in de kast. De Fries Dominicus de Vries begon te drinken nadat zijn ouders waren gestorven. Dagelijks dronk hij op zijn nuchtere maag een fles jonge jenever leeg. Eten deed hij nauwelijks. Tien jaar woonde hij in Jistrum, bij Buitenpost, in een caravan middenin het weiland. Toch wil hij graag naar een echte woning, want je behoefte buiten doen is niet leuk. En in de winter valt het er niet mee, zegt hij in de documentaire Dakloos in Friesland. Daarin volgt regisseur Swanhilde de Jong anderhalf jaar twee thuislozen: Dominicus de Vries en Geuvert Dijkstra. Dijkstra woont met zijn hond in een rijtjeshuis in Heerenveen. De Vries zien we naar een soortgelijke woning verhuizen en de eerste stappen zetten in het arbeidsproces. Dijkstra volgen we tot zijn zoveelste uithuiszetting. Ook het team hulpverleners dat hen begeleidt, zien we de casussen van beide mannen bespreken.

Dak- en thuisloosheid bestaat niet alleen in de grote steden, maar ook op het platteland, maakt De Jongs film duidelijk. Ondanks de sociale controle en burenhulp in de dorpen vallen ook daar mensen tussen wal en schip. Dakloos in Friesland is een titel die de lading overigens niet dekt: De Vries en Dijkstra hebben beiden een dak boven hun hoofd. En ook nog één waarvan een dakloze in de Randstad vermoedelijk alleen maar droomt. De Vries is geen doorsnee-thuisloze. Hij ziet er zelfs patent uit in zijn lichtblauwe sweater. Dijkstra houdt zijn agenda bij, heeft een pc en telefoon. Hij ligt overhoop met de instanties en beklaagt zich erover dat hij als ,,pispaaltje'' wordt behandeld. Hij zou een drankprobleem hebben en overmatig geluidsoverlast produceren. Jammer genoeg horen we de politieagent in het overleg daarover niets zeggen.

De Vries ervaart zowel de positieve als negatieve aspecten van meelevende dorpsbewoners. Als hij in zijn woning zit, krijgt hij veel huisraad (,,Er zijn nog goede mensen op de wereld''), maar een vrijpostige buurvrouw snuffelt ongevraagd in zijn keukenkastje, om te zien of hij genoeg thee- en handdoeken heeft. Als ze concludeert dat dit het geval is, brengt ze haar overcomplete liever naar een kringloopwinkel. Dakloos in Friesland is een boeiende en soms vermakelijke documentaire, met hilarische momenten. In deel twee zien we hoe het Dominicus bevalt als dierenverzorger op een kinderboerderij en Geuvert als bewoner van de dak- en thuislozenopvang `De Terp' in Leeuwarden.

Dokument: Dakloos in Friesland, NCRV, Ned.1, 23.03-23.48u.