Borstbeeld weg uit Kamer

Twee jaar verkeerde hij temidden van grote figuren uit de vaderlandse geschiedenis als koningin Wilhelmina en de staatsrechtgeleerde Thorbecke. Maar sinds kort is de filosoof Gerardus Bolland (1854-1922) uit dit gezelschap verwijderd. Dit na bezwaren van SP-senator Ronald Van Raak die hem kende als een ,,antidemocraat en antisemiet''.

In de Statenpassage van het Tweede-Kamergebouw staat sinds enkele jaren een serie borstbeelden van historische figuren. In juni gaf Van Raak, zojuist beëdigd als Eerste-Kamerlid, een groepje bezoekers een rondleiding. Tot zijn grote verbazing zag de SP'er een borstbeeld van Bolland. Waaraan had hij dit te danken? ,,In ieder geval niet aan zijn verdiensten voor de democratie'', zegt Van Raak, die geschiedenis doceert aan de Universiteit van Amsterdam . ,,Het filosofische werk van Bolland is best aardig, maar in politiek opzicht was hij een antidemocraat.''

In 1921 had de filosoof Bolland, die toen hoogleraar aan de Leidse universiteit was, een lezing gehouden: `De teekenen des tijds'. Het was een krachtig pleidooi tegen het algemeen kiesrecht. Nu iedereen mocht stemmen, zo hield Bolland zijn publiek voor, was Nederland weerloos tegen het ,,internationale jodendom'', en zou het ,,vol smerigheid, stank en verrotting aan haar einde komen''. Van Raak wees Henk Bakker, directeur Bedrijfsvoering van de Tweede Kamer op Bollands volgens hem misplaatste aanwezigheid in het huis van de democratie. Bakker: ,,We hadden het Instituut Collectie Nederland, dat de beelden had uitgezocht, gevraagd om een antecedentenonderzoek. Daar was Bolland blijkbaar niet als grote boosdoener opgevallen. Toen meneer Van Raak ons op Bollands politieke opvattingen wees, hebben Kamervoorzitter Weisglas en ik besloten het beeld te verwijderen.''

Bollands borstbeeld wordt vervangen door dat van bouwmeester Cuypers, schepper van het Amsterdamse Rijksmuseum. Naar het depot van datzelfde museum keert Bolland nu terug.