Alsnog WTO-akkoord over medicijnen

De landen van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) hebben zaterdag alsnog een akkoord gesloten over het beschikbaar stellen van goedkope medicijnen voor arme landen. Daarbij gaat het om medicijnen die helpen tegen levensbedreigende ziektes als hiv/aids, malaria en tuberculose. ,,Dit is een historische overeenkomst voor de WTO'', aldus directeur Supachai Panitchpakdi.

De 146 lidstaten kwamen donderdag al tot een akkoord, maar dat werd vrijdag in alle vroegte door de Algemene Raad van de WTO uitgesteld na verzet van enkele landen, waaronder de Filippijnen en Argentinië.

Afrikaanse landen deden vrijdag een dringende oproep om in te stemmen. Zij zeiden dat miljoenen Afrikanen met de dood werden bedreigd doordat diplomaten met elkaar in de clinch lagen over de interpretatie van enkele woorden in het akkoord.

De oplossing van de medicijnenkwestie kan van groot belang zijn voor de wereldhandelsbesprekingen in het Mexicaanse Cancún van 10 tot 14 september. De WTO-lidstaten hopen daar een doorbraak te bewerkstelligen die kan leiden tot vrijere wereldhandel. De emotionele ruzie over medicijnen leek de afgelopen dagen dit streven te doorkruisen.

Over de medicijnen is lang onderhandeld. In november 2001 lag er al een voorlopig akkoord, maar toen was nog niets geregeld voor ontwikkelingslanden die niet over een farmaceutische industrie beschikken. Nu kunnen die door licenties de import van goedkopere generieke medicijnen uit landen als India en Brazilië afdwingen.

De Verenigde Staten hebben de goedkope import lang tegengehouden. Amerikaanse farmacieconcerns vreesden dat op grote schaal patenten zouden worden geschonden. Om de zorgen van de VS en de farmacielobby weg te nemen, beloven industrielanden en de rijkere ontwikkelingslanden om de WTO-concessies niet commercieel uit te buiten. Ook moeten de WTO-lidstaten voorkomen dat de goedkope medicijnen naar het rijke Westen worden doorverkocht.

Organisaties als Artsen zonder Grenzen en Oxfam spraken zaterdag van een afgezwakt en onwerkbaar akkoord. Patentregels zorgen nog steeds voor hogere medicijnenprijzen dan nodig is, aldus Artsen zonder Grenzen.

Zondag hebben Saoedi-Arabië en de Europese Unie een akkoord gesloten dat de weg effent voor toetreding van het Arabische koninkrijk tot de WTO. Het akkoord werd in Jeddah getekend door de Saoedische minister van Handel en Industrie Yamani en de Europese handelscommissaris Lamy.