SPALTENBRUG TERWISPEL

Op reis hoef je soms niet ver te gaan om niets te beleven. Tip: Terwispel (Friesland). Een bijzonder dorp. Telde zeven bakkers, vier kruideniers, melkboer, groenteboer, kolenhandelaar, klompenmakers (twee), wagenmaker, smid, loonbedrijf, twee garages. Sociale geschiedenis: veenstakingen, bakermat van Domela's Sociaal Democratische Partij. Criminele geschiedenis: wraakmoord na verkrachting (17de eeuw).

Einde Tweede Wereldoorlog: hoofdbrug opgeblazen. Economische geschiedenis: coöperatieve zuivelfabriek. Culturele geschiedenis: ik zag er het levenslicht. Maar alles geschiedenis inderdaad. Niets van wat ik noemde meer ter plekke. Om dat terdege en onvergetelijk te beleven moet men zich op de hoofdbrug (Spaltenbrêge) posteren (voetgangersstroken aan weerszijden aanwezig). Seizoen: zomer. Weer: windstil, heet. En dan wachten. Eerst komen de geluiden van vroeger. Geklikklak van melkbussen op de lopende band langs de zuivelfabriek, de hoeven van paarden op de klinkers, geratel van wagens, een roeiboot. Eerste ruis waar men doorheen moet. Vervolgens geduld, maar het komt: het zwatelende, lispelende en wispelende van dit dorp. En als dat ten slotte óók nog verdwijnt, dan komt de wijsheid: dat niets toch bestaat.

Snelweg Heerenveen-Groningen, afslag Gorredijk/Terwispel. Parkeergelegenheid bij de voormalige zuivelfabriek, vlak bij de hoofdbrug.