Onderzoek naar beleid biotech EU

Een nieuwe serie van geschillen op handelsgebied dreigt de betrekkingen tussen de lidstaten van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) verder op scherp te zetten.

De WTO maakte gisteren bekend dat een geschillencommissie onderzoek zal verrichten naar het Europese suiker- en biotechnologiebeleid van de Europese Unie. Dit gebeurt op verzoek van Australië, Thailand, Brazilië, de Verenigde Staten, Canada en Argentinië, die menen dat de EU internationale handelsregels overtreedt. De Europese Commissie bestrijdt dit.

Het onderzoek komt daags na het falen van de lidstaten om overeenstemming te bereiken over de toegankelijkheid van patentgeneesmiddelen voor ontwikkelingslanden. De nieuwe conflicten komen ruim anderhalve week voor het begin van de ministerconferentie van de WTO in het Mexicaanse Cancún, waar het wereldhandelsoverleg in het kader van de zogenoemde Doha-ronde opnieuw op de rails moet worden gezet. Eind 2001 werd in Doha, Quatar, afgesproken een nieuwe ronde van mondiale handelsliberalisering in gang te zetten. Al kort daarna liepen de besprekingen daarover vast. In Cancún is het de bedoeling het proces weer nieuw leven in te blazen.

Het meest controversieel in het gisteren aangekondigde WTO-onderzoek is het biotechnologiebeleid van de EU. Vooral de VS zijn erop gebrand om hun met biotechnologie ontwikkelde transgene voedsel, onder meer maïs en soja, op de Europese markt af te zetten. De EU houdt dit voedsel, uit angst voor de volksgezondheid, nu buiten de deur door er veel beperkingen aan te stellen.

De EU is inmiddels een soepeler beleid voor genetisch gemodificeerde organismen (gmo's) overeengekomen, maar dit is nog niet voldoende voor de Amerikanen. Zelfs president Bush heeft zich met de kwestie bemoeid. De VS worden gesteund door Canada en Argentinië, die ook geen moeite hebben met genvoedsel.

Australië, Brazilië en Thailand zijn de grootste tegenstanders van de Europese bevoordeling van de eigen suikerindustrie. De EU zou op illegale wijze voor miljarden aan subsidies verstrekken.

De EU sloeg meteen terug door gisteren het oordeel van de WTO te vragen voor Australische agrarische importrestricties voor onder meer appels, wortels, tomaten en varkensvlees. Deze agrarische producten moeten volgens Australische regels eerst in quarantaine voordat ze het land in mogen. De WTO-onderzoeken kunnen negen maanden gaan duren. De handelsorganisatie kan de EU dwingen om haar beleid aan te passen, in het uiterste geval via sancties.

Ook gisteren kwamen onderhandelaars niet uit de patstelling die is ontstaan over het al dan niet beschikbaar maken van patentgeneesmiddelen voor ontwikkelingslanden. Donderdag liepen besprekingen hierover onverwacht vast, en gisteravond maakten de onderhandelaars bekend verdere besprekingen pas vandaag weer voort te zetten.

WTO-voorzitter Supachai Panitchpakdi deed een beroep op de onderhandelaars om overeenstemming te bereiken vóór de bijeenkomst in Cancún. ,,Vergeet niet dat het doel van deze exercitie was om Afrika te helpen.'' Medicijnen tegen HIV/aids zijn een belangrijk onderdeel van de onderhandelingen over de patentgeneesmiddelen. Supachai zei dat op dit punt de ,,geloofwaardigheid van de WTO op het spel staat''.