Oma

Soms heb je als columnist niets toe te voegen aan de werkelijkheid. Ik lees in de krant: `Fietsende oma verslaat Van Moorsel in tijdrit'.

Het verhaal.

Jolanda van Dongen-Cools klopt de diva van Boekel met drie seconden op het Nederlands kampioenschap tijdrijden. Wie is Jolanda van Dongen? Een medisch secretaresse uit Middelharnis. Inmiddels 36 jaar oud. Ooit probeerde ze door te dringen tot de nationale selectie, maar toen bondscoach Piet Hoekstra haar met zijn nooit eindigende verhaal over dikke konten op haar kont trapte, was het over. Ze wenste niet gestigmatiseerd te worden door een halve zool uit de provincie, en nog belangrijker, die kont was van haar, niet van Hoekstra. Ze woog destijds als meisje van 1 meter 72 ruim 54 kilo en was dus veel te dik. `De bondscoach bleef maar doorlullen over vetpercentages'. Daar dacht Jolanda anders over. Wie niet?

Leontien van Moorsel heeft de skelet-terreur van Hoekstra ook gekend. De Brabantse kampioene raakte geobsedeerd door haar gewicht, ging in staking bij elke maaltijd, zelfs op Kerstavond, en eindigde als anorexia-patiënt. Na jaren zonder wielrennen, keerde ze terug in het peloton. Bevrijd van de obsessie voor een spelonk-kont, gedreven door de liefde van een man die haar begeerde.

Van Dongen die in de eerste helft van haar loopbaan nimmer een tijdrit won, begon vorig jaar weer te trainen omdat ze nu echt veel te dik was geworden. Dit jaar reed de stief-oma alle klassiekers en nu is ze nationaal kampioen tijdrijden. Voor de wedstrijd in Bergeijk monteerde ze tandwielen van haar (veel oudere) echtgenoot. Ze reed in een ongewone versnelling.

Succes leidt tot roddel in de sport. Na haar knalprestatie kreeg Jolanda links en rechts te horen dat er iets niet klopte? Had ze misschien doping gebruikt? Had de tijdwaarneming gefaald? Iemand zei: ,,Ze heeft zeker met Jan Ullrich gepraat.'' Dat krijg je als je de zesvoudig Nederlands kampioen in haar eigen specialiteit voor schut zet. En al helemaal als fietsende oma. Niemand gelooft dat je zuiver van hart, geest en prestatie bent.

Ik geloof Jolanda.

Een 36-jarige mevrouw kijkt toch iets anders tegen een dikke kont aan dan een twintigjarige del. Op die gezegende leeftijd is het erop of eronder. De vetzucht blijven vertroetelen, wordt een hachelijke onderneming. Je man mag dan al iets ouder zijn, ook hij wil natuurlijk niet dat alles om hem heen hangt, in kwabberige treurigheid. Geplaatst voor de uitdaging van die ultieme correctie ga je, als vrouw zijnde, harder trainen. Zomaar op de kracht van de furie voor een wespentaille. Dan kan het gebeuren dat je geheel onverwacht kampioen wordt. Iemand als Leontien van Moorsel, die als geen ander het gevecht met haar lichaam is aangegaan, zou dat moeten begrijpen. Je fietst je gek, niet eens om te winnen, gewoon om weer mooi te zijn.

Ik vind het een prachtig verhaal, in de sfeer van superstitie, achterstallig onderhoud, revanche. Het raakt de essentie van de sport: alles wat aan competitie doet, heeft een irrationele zelfkant. Winnen is geen wiskunde, het is niet eens een cultuurtje. Winnen is, bij de gratie van toeval en demonen, total loss willen gaan. Ook als oma.

Over irrationaliteit gesproken. Na de kwalificatie van Anderlecht ging Michel Verschueren in Krakau op zoek naar een kerkje. Hij wilde graag knielen voor het genadebrood van het Hogere. Nu is Verschueren een notoire heiden die nooit in zijn leven een gebed heeft gepreveld, niet eens het Ave Maria kan fluiten en zich liever laat besprenkelen met wodka on the rocks dan met wijwater. Maar voor de Champions League - die heilige koe - wou hij wel even uit zijn taaie ongeloof vallen. Exit de heiden-Verschueren.

Bidden dus.

Je verwacht het van een wanhopige bijstandsmoeder in Boekel, maar niet van de manager van Anderlecht. Die inmiddels met zijn zeventig jaar al te stram is om nog een flitsend kruis te slaan. Toch ging Verschueren in Krakau de krochten van de spiritualiteit en van het Hogere in. Bijgeloof? Dementie? Mediatiek gehannes? Geluk dat geen uitweg vindt in het dagelijkse leven? Het doet er eigenlijk niet toe. De flutkerk in Krakau was voor Verschueren wat de afgeslankte kont voor Jolanda van Dongen is: het mysterie van de hoop.

Ik hoop dat Jolanda straks wereldkampioen wordt. Met of zonder kont.