Herintreders op het Beursplein

De particulier durft nog te beleggen. Na de sluipkrach steken kleine beleggers nu weer voorzichtig geld in aandelen. Maar het vertrouwen is nog broos.

Hans Daemen (57) was in zijn werkend leven ontwikkelingswerker. Hij werkte voor organisaties als de Wereldbank en voor Buitenlandse Zaken. Zo'n dertig jaar geleden kocht hij voor het eerst aandelen. En nog steeds is Daemen actief op de beurs. Sinds het begin van de zomer heeft hij het aantal effectentransacties zelfs opgevoerd.

Particuliere beleggers roeren zich weer op de Amsterdamse effectenbeurs, zij het behoedzaam. ,,Je moet erg alert blijven. Er hoeft niet veel negatiefs te gebeuren om weer een totaal andere situatie te krijgen'', zegt Daemen. Zelf laat hij zich niet snel afschrikken. De afgelopen jaren, terwijl de indices maar bleven dalen, is hij niet weggeweest van de beurs. ,,Als het minder gaat, moet je op zoek gaan naar de krenten in de pap, bijvoorbeeld naar aandelen die de bodem hebben bereikt.''

Eind mei presenteerde het Centrum voor Marketing Analyses nog een onderzoek waaruit bleek dat het aantal beleggende huishoudens in een jaar tijd van 1,67 miljoen naar 1,37 miljoen was gedaald. Begin 2000, toen World Online naar de beurs ging, telde Nederland ruim 1,9 miljoen beleggende huishoudens. De harde val van de beurskoersen heeft veel particulieren weggejaagd van het Damrak.

De stemming op de beursvloer is sinds het eerste kwartaal van dit jaar verbeterd. De pensioenfondsen, banken en verzekeraars zijn de afgelopen tijd druk bezig geweest met het opschonen van hun aandelenportefeuilles. De verkoopdruk van de grote instituten is daarmee afgenomen. In maart bereikte de AEX-index, graadmeter voor de 25 hoofdfondsen, een dieptepunt van 220 punten. Sindsdien is de index met horten en stoten weer op de weg terug. In juni doorbrak de index voor het eerst sinds januari weer de 300-puntengrens, waarna de graadmeter de positieve lijn deze zomer voortzette. De boekhoudschandalen en de oorlog met Irak lijken al weer ver weg voor de belegger. Banken en effectenhandelaren signaleren dat particulieren weer bereid zijn om geld te steken in aandelen.

Consumenten pikken snel stemmingen op, zegt Edward Groenland, hoogleraar economische psychologie aan de Universiteit Nyenrode, als een verklaring voor de `herintreding' van de particuliere belegger. ,,Dat kan zelfs worden beïnvloed door de wijze waarop er over de beurs op het Journaal wordt gesproken of de klank waarmee macrocijfers worden gepresenteerd.'' Beleggers bewegen zich bovendien graag in groepen, zegt Groenland. ,,Ze hebben contact met elkaar, of zijn lid van een club. Als een belegger weer een succesje heeft, kan hij of zij dat melden op een feestje. Anderen worden daardoor weer aangestoken; de dynamiek van een groep.''

Alex, dochter van Rabobank en marktleider op het gebied van internetbeleggen, bevestigt dat het de afgelopen maanden drukker is geworden. In de eerste helft van 2002 voerde het bedrijf 526.000 transacties uit voor zijn klanten, voornamelijk particuliere beleggers; in de eerste helft van dit jaar bedroeg het aantal 799.000. In de eerste drie maanden van dit jaar zaten de klanten van Alex gemiddeld voor 33 procent in aandelen, een belang dat nu al weer ligt op 44 procent. ,,De belangstelling neemt toe. De gemiddelde ordergrootte laat ook een stijgende lijn zien'', zegt René Frijters, directeur van Alex.

Concurrent Binck is onlangs begonnen met een advertentiecampagne, waarin het zichzelf aanprijst als goedkoopste internetbroker van Nederland. Prijsvergelijkingen met concurrenten als Alex en ABN Amro moeten potentiële klanten over de streep trekken. ,,Je ziet dat het sentiment aan het omslaan is bij beleggers'', zegt Nick Bortot, hoofd marketing & sales van Binck.

De effectenbank heeft zo'n 10.000 actieve particuliere beleggers als klant. Bortot constateert dat inmiddels ook de behoudende belegger weer orders laat uitvoeren. ,,Wij noemen dat buy/hold beleggers. Zij kopen en houden hun stukken voor langere tijd vast. Sinds het begin van de zomer is het aantal nieuwe rekeningen behoorlijk gegroeid.''

Daemen is klant van Binck. Het zou hem niets verbazen als de `gekte' onder beleggers weer de kop opsteekt. ,,Er worden wat redelijke cijfers gepresenteerd, van bedrijven en macro-economische, en meteen zie je dat de beurs een sprong maakt. Als de kwartaalcijfers straks echt goed zijn en er worden weer positieve winstverwachtingen uitgesproken, dan kan de beurs zo weer omhoogschieten.''