Frustratie op stadionformaat

Starsailor is de Laatste Band Die Met Phil Spector Gewerkt Heeft, voor deze werd gearresteerd voor moord. `Wij zijn niet tevreden met underground-status.'

Stel je bent muzikant in een beginnende Britse band, redelijk succesvol en bezig met je tweede cd. Op een dag belt Phil Spector. De legendarische producer heeft bedacht dat hij zijn comeback wil maken door jouw band te produceren. Je zegt ja en samen neem je een aantal liedjes op. Drie maanden later wordt diezelfde Spector in Los Angeles gearresteerd op verdenking van moord op een actrice, Lana Clarkson.

In een klap ben je niet meer zomaar een band, maar de – wellicht – Laatste Band Die Met Phil Spector Gewerkt Heeft.

Het overkwam James Walsh van de groep Starsailor. De zanger zit er niet mee. Integendeel. Hij is tevreden dat het lot deze wending nam en noemt het een `eer'. Walsh en de rest van de band zijn een paar dagen in Amsterdam, als voorprogramma van de Rolling Stones in de Arena. De tweede cd van Starsailor, Silence Is Easy, zal half september verschijnen. Op 30 augustus treedt de band, vernoemd naar een lp van Tim Buckley, op tijdens Lowlands. Daarna begint een jaar van touren en interviews. James Walsh maakt zich op voor de tweede ronde van zijn strijd om wereldfaam.

Ook op de nieuwe cd klinkt de muziek weer groots en meeslepend. Want net als Coldplay heeft Starsailor een remedie gevonden tegen de frustraties en futiliteiten van het dagelijks bestaan: door ze uit te vergroten tot stadionproporties en op te tuigen als iets begerenwaardigs, met violen, galmende zang en Alleen Op De Wereld-sentiment.

Een Engelse criticus moest er niets van hebben. `Week' noemde hij de liedjes van Starsailor ten tijde van hun debuut; `bedwetter'-muziek. Hij kreeg ongelijk. De Britten waren wel in voor lammetjespap: meer dan een miljoen cd's verkocht Starsailor van de debuut-cd Love Is Here. Particulier verdriet kreeg hier niet alleen bestaansrecht maar zelfs glamour; bijvoorbeeld op de single `Alcoholic', waarvan de woorden `Don't you know you got your daddy's eyes/ Daddy was an alcoholic' tijdens concerten vol overgave door het publiek worden meegezongen.

Starsailor werd zeven jaar geleden opgericht in het plaatsje Wigan, vlakbij Liverpool. De muzikanten ontmoetten elkaar op een music-college en namen hun debuut-cd op toen de meeste bandleden nog geen twintig waren. Walsh schreef de liedjes, over `het verlangen naar een thuis, een vriendin, een eigen band, een carrière'. Inmiddels heeft hij het allemaal – band, succes, vrouw en sinds vorig jaar een dochter – dus daar hoefde hij het op de tweede cd niet over te hebben. De `behoefte aan erkenning' werd het nieuwe motief. En zo te horen kan Walsh met dat onderwerp nog even vooruit.

,,We zijn gevoelig voor kritiek'', vertelt Walsh, in de lounge van zijn hotel in Amsterdam. ,,Niet alleen van de media, maar ook van andere bands die ons publiekelijk afvallen, zoals wel gebeurt.'' Want in Engeland wordt de groep behalve op de muziek ook afgerekend op haar imago. Daar zit hem de kneep.

,,Wij zijn niet echt rock & roll. We gebruiken geen drugs, we zijn niet politiek en hebben geen bizarre gewoontes. Dat wordt door onze critici beschouwd als een tekortkoming. Ze vinden ons saai. Wij vinden saai niet erg, want we willen communiceren via de muziek en niet via onszelf. De muziek moet ons overleven.''

Venijniger

Walsh' verontwaardiging over de kritiek werd de basis van een aantal teksten voor de nieuwe cd. En belangrijker, tot een nieuw geluid. Het is een nuance, maar Walsh klinkt in sommige liedjes venijniger dan vroeger. Hij heeft nu een lichte sneer als hij verhaalt hoe hij en zijn bandleden `aan de haaien worden gevoerd' door kwaadaardige journalisten (in het nummer `Shark Food'); opgezweept door een bonkende piano fileert hij denkbeeldige tegenstanders in het verbeten titelnummer. Dat maakt Silence Is Easy als geheel tot een triomf: van intiem tot majestueus, met oog voor de kleingeestigheid die ook de popmuzikant niet vreemd is.

Maar al leidt het tot mooie muziek, het klinkt ongemakkelijk om je altijd bewust te zijn van andermans oordeel. ,,Een beetje wel'', zegt Walsh. ,,zo zijn we altijd geweest. We willen met onze muziek waardering en respect verdienen, van zoveel mogelijk mensen. Daarom steken die negatieve meningen. Wij zijn niet tevreden met underground-status, we willen zo groot worden als U2. Of in ieder geval tot halverwege.

,,Wat andere mensen over me zeggen glijdt niet zomaar van me af. Al is die overgevoeligheid minder geworden sinds de geboorte van Niamh. Het krijgen van een kind geeft enig perspectief aan je ambities.''

James Walsh is minder saai dan ze in zijn vaderland misschien denken. Hij mag dan stamelen als een schooljongen, hij heeft de ogen van een seriemoordenaar en het hart van een Jane Austen. Niet voor niets zegt hij dat de muziek op de nieuwe cd zo `positief en romantisch' mogelijk moest zijn. Want aan positiviteit is een groot gebrek in de hedendaagse popmuziek, vindt hij. Walsh tilt het kleine menselijk drama uit zijn prozaïsche context. Zo schreef hij `Telling Them' over het moment waarop je vrienden of familie een mededeling moet doen waarvan je weet dat die hun leven zal veranderen. Over de totale stilte die op zo'n opmerking volgt en het bloed dat uit de gezichten trekt.

,,Het grootste deel van mijn dag gaat voorbij met opmerkingen als `Mag ik nog wat thee', of `Wat wil je voor ontbijt?'. Maar er zijn momenten waarop woorden plotseling een wezenlijk effect hebben. Dat kan iets akeligs zijn, of iets plezierigs. In `Telling Them' ging het om een ervaring die ik een tijdje geleden had, toen mijn vriendin en ik aan onze ouders gingen vertellen dat we een kind zouden krijgen. Wij kenden elkaar nog maar kort, dus dat was voor de ouders schokkend en fijn tegelijk.''

Ook het onderwerp van de eerste hitsingle, `Alcoholic', stamt uit een alledaagse omgeving: de pub. Het was in 2001 verrassend dat zoiets onhips als alcoholistische vaders zoveel weerklank vond bij het publiek. Ook in Nederland haalde het lied de hitparade. ,,Niet veel mensen hebben het onderwerp zo direct behandeld. Waarschijnlijk omdat het een taboe is om straffe drinkers `alcoholisten' te noemen. Iedereen drinkt, de mensen doen er graag luchtig over. Ik kwam vroeger vaak in pubs en zag daar jongens en meisjes rondrennen terwijl hun vaders aan de bar zaten. Die mannen hadden geen oog voor hun kinderen. Alleen maar voor het glas.''

Op de nieuwe cd Silence Is Easy wisselen de liedjes van stemming. Van het opstandige titelnummer tot het idealistische `White Dove' (over het Palestijnse/Israelische probleem), en het barmhartige `Some Of Us'. Starsailor waagde zich zelfs aan een omfloerste disco-stamper: `Four To The Floor', dat alles in zich heeft om een `floorfiller' te worden.

Lijflied

Toen de band vorig jaar aan het werk was in de Abbey Road-studio, kwam Phil Spector na negen weken om zijn aandeel te leveren. Hij mocht kiezen welke nummers hij wilde produceren. Als eerste werd dat het liedje `Silence Is Easy' (met de tekst `You don't even know me/ Why lie about me (..) You don't even know me/ why do you hate me'), dat volgens Spector de kwaliteit heeft om uit te groeien tot een nationaal lijflied.

Het contact met Spector was ontstaan dankzij zijn dochter, vertelt Walsh, zij had hem de eerste cd van Starsailor laten horen. Toen hij zich meldde als mogelijke producer, stemde de groep meteen toe. ,,Zo'n kans laat je niet lopen. We wisten dat hij als autoritair en lastig bekend stond, maar we dachten: We kunnen het in ieder geval proberen. Als het niks wordt schakelen we alsnog een ander in.'' Toen Spector kort na de opnamen gearresteerd werd, wilde de band niet praten over hun ervaringen in de studio. Maar inmiddels is de opwinding over de moord wat gezakt en kan Walsh vertellen dat Spector als producer niet de gevreesde perfectionist was die ze hadden verwacht. ,,Hij zette in ieder geval geen pistool tegen ons hoofd'', zegt hij, verwijzend naar Spectors werkwijze uit de jaren zeventig, toen hij onder anderen Leonard Cohen en de leden van The Ramones in de studio onder schot hield tot ze een acceptabele prestatie leverden.

Alleen het drumgeluid van `Silence Is Easy' moest steeds weer anders, zegt Walsh. Maar ook die inspanning was niets vergeleken bij de 55 keer dat hij ooit George Harrison de gitaarsolo voor `My Sweet Lord' liet overdoen. ,,Phil Spector was vriendelijk, hij vertelde allerlei grappige verhalen over vroeger, toen hij werkte met de Beatles en de Stones. Hij is inmiddels ook 63. Hij is milder geworden, dachten wij. Tot op zekere hoogte dus. We zijn precies op het juiste moment met elkaar in zee gegaan. Even later was het niet meer mogelijk geweest.''

De opening van de nieuwe cd is het liedje `Music Was Saved'. Dat lijkt op een beginselverklaring: de muziek verkeerde in deplorabele toestand maar is er nu weer bovenop. Wie haar redde, laat zich raden. Starsailor, waarschijnlijk.

,,Dat moet nog blijken'', zegt Walsh in zijn gedaante van schuchtere schooljongen. ,,Muziek heeft in ieder geval óns gered.'' Dan neemt de romanticus weer het woord. ,,Misschien redden wij straks de muziek. Ik ben nu 23, ik heb nog even de tijd. Het is onze droom.''

De nieuwe single van Starsailor, `Silence Is Easy', verschijnt 1 september, de nieuwe cd op 15 september. Starsailor speelt morgen op het Lowlands-festival, om 20:45 in de Golf-tent.