Balkenende hield Brits geheim dossier voor zich

Minister-president Balkenende (CDA) heeft vorig jaar september vertrouwelijk informatie ontvangen over de Iraakse massavernietigingswapens van de Britse premier Blair. Maar omdat de gegevens ,, for your eyes only'' waren, deelde Balkenende die kennis niet met de vakministers De Hoop Scheffer (Buitenlandse Zaken) of Kamp (Defensie).

Dat zei De Hoop Scheffer gisteren in een debat over de kwestie-Irak. PvdA-buitenlandwoordvoerder Koenders noemde dit feit ,,verbijsterend''. Een poging Van PvdA, GroenLinks en SP, bijgestaan door D66, om premier Balkenende hierover aan de tand te voelen, werd door de Kamer geblokkeerd. De Hoop Scheffer zei dat hij de handelwijze van de premier ,,volkomen normaal'' vond.

De geheime rapporten vormden mede de basis voor de Britse conclusie dat Irak in staat geacht moest worden binnen 45 minuten een raket met massavernietigingswapens te lanceren die Turkije of Cyprus zou kunnen bereiken. In Groot-Brittannië woedt momenteel een fel debat over de vraag of dit dossier was aangedikt om zo de publieke opinie achter de oorlog te krijgen. PvdA, GroenLinks en SP zochten met het debat een antwoord op de vraag of het kabinet niet op basis van misinformatie uit een opgepept Brits rapport de oorlog had gesteund. Balkenende zei gisteravond dat het rapport van Blair ,,niet doorslaggevend'' was in de bepaling van het Nederlands kabinetsstandpunt in de kwestie-Irak.

Staatsrechtgeleerden menen dat de premier door de informatie voor zich te houden formeel niet onoirbaar heeft gehandeld. ,,De premier is niet gehouden om vakministers op de hoogte te stellen van de bijzondere informatie waarover hij beschikt,'' zei de Nijmeegse hoogleraar Kortmann vanochtend. Zijn Groningse collega Elzinga denkt dat het ,,vaker voorkomt'' dat de premier informatie voor zich houdt, bijvoorbeeld over zijn contact met het staatshoofd. ,,Maar in dit geval is het wel merkwaardig,''aldus Elzinga, ,,het ging om een heel toegespitst besluitvormingsproces, dan is het vreemd als vakministers bij hun afweging informatie wordt onthouden.'' Kortmann oordeelt ook dat het ,,verstandiger'' was geweest als Balkenende het dossier wel had gedeeld. ,,Zo heeft hij zijn collega's gisteren in problemen gebracht in hun relatie met de Kamer.'' Ook Elzinga meent dat de vertrouwensrelatie van de minister-president met zijn vakministers schade heeft opgelopen.

HOOFDARTIKEL: pagina 7