Archiveren

Bij de Rotterdamse voetbalclub Xerxes pakte onlangs een medewerker een bezem en veegde alle hoekjes van de kantine schoon. Genadeloos werden alle rommel en vuil verzameld en langs de weg gezet. Nadat de vuilnismannen hun werk hadden gedaan, bleek een belangrijke beker van de club ook te zijn verdwenen. Het ging om de Zilveren Bal-trofee uit 1932. De Zilveren Bal was tot en met 1956 een van de belangrijkste toernooien van het land. Die herinnering is dus verdwenen – in fysieke vorm tenminste. Hoe het aanleggen van een archief wel moet, is nu vastgelegd in `Handleiding voor het beheer van historische sportarchieven'.

Stichting de Sportwereld houdt zich al jaren bezig met de ontwikkeling van serieuze sportgeschiedenis. Enkele jaren geleden organiseerde ze onder het motto `Project Sportarchieven' een bijeenkomst voor professionele archivarissen en sportbestuurders over het aanleggen van archieven. Deze zomer is die handleiding verschenen om hulp te bieden voor mensen met goede wil en te weinig kennis of ervaring over het gestructureerd vastleggen van het eigen verleden. Want van elke strekkende kilometer Nederlands archiefmateriaal gaat nu nog geen vijf meter over sport. Dat het merendeel van de bevolking aan georganiseerde lichaamsbeweging doet of deed, wordt een geheim voor toekomstige onderzoekers als ze zich alleen maar bezighouden met archiefonderzoek.

Punt voor punt wordt uitgelegd hoe een vereniging zijn verleden op verantwoorde wijze documenteert. Een belangrijk hoofdstuk is hoe geselecteerd wordt. Goed archiveren betekent niet alles bewaren wat er is, maar juist veel weggooien. Maar wel met beleid. Ook staan er veel adressen en telefoonnummers in, want een club hoeft echt niet alles alleen te doen. Integendeel, er worden mensen betaald om professionele hulp te bieden. Gemeentearchieven hebben vaak de kennis en bereidheid mee te helpen. In de afgelopen jaren is bijvoorbeeld een gedeelte van het Ajax-archief naar het Gemeentearchief Amsterdam gegaan. De stukken van de KNVB en NOC*NSF zijn voor iedereen in te zien in het Nationaal Archief in Den Haag – dus ook voor iemand die eens leuk een dagje wil bladeren in de evaluaties van een bondscoach van Oranje uit 1947. Tenslotte maken we de geschiedenis met ons allen en mogen we er ons ook met ons allen mee bezighouden.

Het is eigenlijk precies dat idee waarom nu die handleiding er is: sport is iets waar bijna iedereen zich mee bezighoudt. Het is geschiedenis waar iedereen met zijn snufferd bovenop zit. Alleen moet je dan wel op het idee komen om het te bewaren – óók de gewonnen bekers. De handleiding kost tien euro.

Jurryt@xs4all.nl

    • Jurryt van de Vooren