Amerikanen weg uit Saoedi-Arabië

De Verenigde Staten hebben gisteren na 13 jaar formeel een einde gemaakt aan hun militaire activiteit in Saoedi-Arabië.

Luchtmacht-generaal-majoor Robert Elder leidde de plechtigheid op de luchtmachtbasis Prins Sultan bij Riad waarmee de controle over het deel van de grote basis dat door de Amerikaanse strijdkrachten werd gebruikt, aan Saoedi-Arabië werd teruggegeven. Elder verklaarde dat ,,het einde van de oorlog in Irak en van de regering van Saddam Hussein betekent dat de Amerikaanse militaire missie hier voorbij is''.

De Amerikaanse minister van Defensie Donald Rumsfeld en zijn Saoedische ambtgenoot prins Sultan bin Abdul-Aziz kondigden eind april aan dat de VS hun militaire operaties in het olierijke koninkrijk gingen staken en zo goed als al hun eenheden terugtrekken. Saoedi-Arabië sprak persberichten tegen dat het de beëindiging van de Amerikaanse militaire aanwezigheid had gëist.

Die aanwezigheid in het land van de heiligste plaatsen van de islam, door Washington onder verwijzing naar de Saoedische veiligheid afgedwongen na de Iraakse bezetting van het buurland Koeweit in augustus 1990, had wel veel wrevel in Saoedi-Arabië zelf en in de islamitische wereld in het algemeen gewekt. Extreemste voorbeeld daarvan vormden Osama bin Laden en zijn terreurnetwerk Al-Qaeda, die terreur tegen de Verenigde Staten onder verwijzing naar de aanwezigheid van de ,,ongelovigen'' op heilige islamitische grond wettigden. In de VS groeide weer de wrevel jegens de Saoediërs, die weer van (verkapte) steun aan Bin Laden werden beticht.

Vanuit Saoedi-Arabië werd de oorlog van 1991 tegen Irak geleid en vlogen later Amerikaanse vliegtuigen hun patrouillevluchten boven de No-fly zones van Zuid-Irak, en voerden zij ook aanvallen op Iraakse militaire installaties uit. Op het hoogtepunt van de Amerikaanse aanwezigheid waren er meer dan 5.000 Amerikaanse militairen op de luchtmachtbasis Prins Sultan en elders gelegerd. Maar wegens de toenemende Saoedische gevoeligheid ten aanzien van de VS en van Amerikaanse acties tegen andere Arabische landen werd het commando over de nieuwe oorlog in Irak niet vanuit de Saoedische basis maar vanuit een Amerikaanse basis in Qatar gevoerd.

In Saoedi-Arabië zijn nu nog enkele Amerikaanse militairen achtergebleven om het vertrek af te ronden. Verder blijven er circa 300 militaire adviseurs. Een Amerikaanse bedrijf blijft er eveneens militairen trainen. Een woongebied van het bedrijf was in mei doelwit van een aan Al-Qaeda toegeschreven aanslag.