Veel bedrijven openen `kliklijnen'

Grote Nederlandse ondernemingen zijn druk bezig om `kliklijnen' en vergelijkbare procedures op te zetten waar werknemers tips en klachten kunnen doorgeven over financiële malversaties en andere misstanden van managers.

In de Verenigde Staten zijn zulke `klokkenluidersregelingen' al wettelijk verplicht gesteld in de nasleep van de boekhoudschandalen bij Worldcom en Enron die aan het rollen kwamen toen medewerkers aan de bel trokken.

ABN Amro hoopt dit jaar mondiaal een `klokkenluidersregeling' op te zetten, net als farma- en chemieconcern Akzo Nobel. Unilever (ijs, voeding) mikt op volgend jaar.

Philips heeft eerder dit jaar een speciale regeling voor financiële informatie ingevoerd, naast een bestaande `kliklijn' in diverse landen, zoals de VS en Nederland. Ook Buhrmann, groothandel in kantoorartikelen, heeft dit jaar een bestaande regeling verbreed.

ING, dat in de VS vorig jaar een kliklijn heeft geopend, beraadt zich nog op mondiale invoering. Aegon heeft vorig jaar in het kader van een nieuwe gedragscode een regeling ontworpen.

In Nederland vraagt de commissie-Tabaksblat, die aanbevelingen doet voor goed ondernemerschap, bedrijven om een klokkenluidersregeling in te voeren waarbij medewerkers zonder gevaar voor hun baan financiële onregelmatigheden kunnen melden bij de president-commissaris.

Tweede-Kamerlid Van Gent van GroenLinks heeft vorige maand een wetsontwerp ingediend om klokkenluiders in het bedrijfsleven ook wettelijk te beschermen.

Vorige maand wees het Amsterdamse gerechtshof een schadeclaim van de hand van medicijenfabrikant Organon tegen een medewerker die was ontslagen nadat hij zijn eerder intern geuite twijfel over onderzoeksprotocollen had overgebracht aan drie medisch-ethische commissies. Het hof vindt dat hij de belangen van patiënten boven die van zijn werkgever mocht stellen. Het is een van de veertien praktijkgevallen die Van Gent noemt in de toelichting op haar wetsontwerp. Het betreffende protocol is later na nieuwe tests ongewijzigd ingevoerd. Organon, een dochter van Akzo Nobel, studeert op cassatie bij de Hoge Raad, bevestigt een woordvoerder.

De werkgevers- en werknemersorganisaties hebben twee maanden geleden in de Stichting van de Arbeid een voorstel gedaan voor vrijwillige klokkenluidersregelingen, dat de steun heeft van minister De Geus van Sociale Zaken.

Wat de kliklijnen opleveren willen bedrijven niet zeggen. ING, dat in de VS vorig jaar een kliklijn heeft ingevoerd, noemt het aantal telefoontjes bijvoorbeeld ,,interne bedrijfsinformatie.''

In de VS gaan inmiddels stemmen op dat bedrijven verslag moeten uitbrengen van de oogst van hun klokkenluidersregeling aan de beurscommissie, de Securities & Exchange Commission (SEC). Het pensioenfonds Calpers, een strijder voor goed ondernemingsbestuur, vindt toekomstige publicatie van de klokkenluidersstatistiek het overwegen waard.

KLOKKENLUIDERS: pagina 19