Surrealistisch dansspektakel

Een boomlange zwarte Amerikaanse travestiet maakt grappen over Jezus en een acteur met het syndroom van Down danst zijn eigen disco op polyfone middeleeuwse zang: wie naar de voorstelling Foi kijkt, komt terecht in een surreële, groteske wereld à la Jeroen Bosch.

Beide makers zijn dan ook even onorthodox. Choreograaf Sidi Larbi Cherkaoui van het Gentse danstheatergezelschap Les Ballets C. de la B. en musicoloog/bas-zanger Dirk Snellings van Capilla Flamenca werden gekoppeld omdat de eerste live muziek gebruikt, en de tweede nieuw publiek zocht voor het Gentse erfgoed aan middeleeuwse Ars-Novaliederen.

Larbi Chrekaoui (1976), de lenige Vlaams-Marokkaanse danser van Alain Platel, verraste twee jaar geleden met Rien de Rien, waarin vragen over (geloofs-)cultuur en persoonlijke worstelingen humoristisch en poëtisch onder de loep genomen werden. Foi, de `middeleeuws-hedendaagse opera' waarmee het Holland Festival Oude Muziek vrijdag opent, gaat nog iets verder: de overlevering van de middeleeuwse zang wordt gekoppeld aan de overlevering van de mens.

De rijkdom aan thema's levert een amalgaam aan beelden en scènes op. De zeven leden van Capilla Famenca zingen en musiceren in een hoger gelegen `loge' op het toneel, maar ook liggend op hun rug, de luit bespelend terwijl er een danser op hen staat. Dansers zingen prachtig mee met religieuze polyfonie of volkszang, vertellen over pijnlijk strenge vaders en schuldgevoelens en een 'yogi' zonder benen schuift over het podium. Een zwanenballerina kleeft vast in zwarte pek. Uit alle scènes valt op te maken dat het menselijk leven in alle culturen en religies niet over rozen gaat. Cherkaoui's danstaal is rauw energiek en even ongepolijst als sierlijk.

Dirk Snellings die net als Larbi in de theaterdans, met zijn muziek naar instinct en dierlijkheid zocht, haalt de hermetiek uit de 14de eeuwse zang maar zorgt wel voor een melancholieke, trance-achtige sfeer. Hemels en aards tegelijk, zijn de vijf muzikanten getuigen van en deelnemers aan het ingetogen spektakel van Foi. In een meesterlijke mis-en-scène ontstaat een letterlijk en figuurlijk wonderlijke wereld. Foi is kunst zoals kunst bedoeld is: ongemakkelijk én behaaglijk. Snellings en Larbi Cherkaoui zijn een gouden koppel.

Les Ballets C. de la B./Capilla Flamenca : Foi. Gezien 21/3, Vooruit Gent. Nederlandse première 29-30/8 Holland Festival Oude Muziek Utrecht. Dordrecht: 20/9, Rotterdam: 3-4/12. Inl: 030-2303 830