Baarden zijn nu uit den boze

Voor Israël is iedere Hamasaanhanger potentieel doelwit voor liquidatie. De Palestijnse groep adviseert haar leden daarom zich goed te vermommen.

Palestijnse militanten in de door Israël bezette gebieden scheren hun baarden af, trekken vrouwenkleren aan en zetten hun mobiele telefoons uit om te ontsnappen aan liquidatie door Israël. Strijders, bommenmakers en raketbouwers zijn hoe dan ook bedacht op Israëlische tegenactie sinds de huidige intifadah drie jaar geleden uitbrak. Maar zij nemen extra maatregelen nu Israël de jacht op hen heeft verscherpt na de zelfmoordaanslag op een bus in Jeruzalem die vorige week meer dan 20 Israëliërs het leven kostte.

Het Israëlische leger heeft zeven leden van de moslim-extremistische organisatie Hamas gedood, onder wie een topleider, in drie raketaanvallen sinds donderdag. Gisteren mislukte zo'n helikopteraanval op een auto met Hamasleden in Gaza: in hun plaats werd een 64-jarige verkoper van waterpijpen gedood. De Israëlische legerchef heeft zondag gewaarschuwd dat iedere Hamasaanhanger ,,potentieel doelwit voor liquidatie'' is. Na de aanval van gisteren onderstreepte een Israëlische regeringsfunctionaris dat ,,geen enkele terrorist kan hopen op de minste straffeloosheid'' en dat ,,onze liquidatie-operaties doorgaan''.

In antwoord heeft Hamas pamfletten op moskeedeuren aangeplakt waarin het zijn militanten adviseert binnen te blijven of als zij zich toch moeten verplaatsen, in hun eentje in auto's te rijden, nooit in groepen. ,,Onze broeders moeten andere kleren dragen [..] en hun uiterlijk veranderen.''

Verscheidene militanten op de Westelijke Jordaanoever en in de Gazastrook meldden het advies te volgen. Een Hamasactivist op de Westelijke Jordaanoever wees op het voorbeeld van Mahmoud Abu Hanoud, een bommenmaker die er jarenlang in slaagde het Israëlische leger voor te blijven voordat hij twee jaar geleden toch werd gedood. Abu Hanoud was een meester in het vermommen. Hij wisselde de allesverhullende kleding van gelovige vrouwen af met de kleding van een dorpeling, schoor zijn baard af en liet zijn haar naar de laatste mode knippen. ,,We gebruiken nog steeds sommige van zijn methoden'', zei de activist. Hij vertelde dat een gezochte gezette man was gevraagd om te vermageren, zijn baard af te scheren en in het algemeen een nieuw uiterlijk te creëren voor een vervalst identiteitsbewijs.

Een Israëlische veiligheidsbron zei dat het hierdoor moeilijker wordt om gezochte Hamasleden te treffen. Maar Israël wacht tot ze een fout maken, zei hij.

In Gaza, dat niet door Israël is herbezet, zijn de militanten vooral bang voor helikopteraanvallen, en zij proberen zich zo min mogelijk te verplaatsen. Hamas' politieke leiders in Gaza, tot voor kort populaire gasten op Arabische satelliettelevisiestations, blijven uit de lucht sinds een hunner, Abu Shanab, donderdag bij een raketaanval werd gedood. Een live optreden in een van de plaatselijke tv-studio's zou het voor Israël makkelijk maken hen te doden. Het vacuüm wordt gevuld door leiders van Hamas en het gelijkgestemde Islamitische Jihad in Beiroet en Damascus. Abdel Aziz Rantisi en Ismail Hanieh, twee prominente leiders, zijn sinds de dood van Abu Shanab niet meer gesignaleerd op de Islamitische Universiteit in Gaza waar ze werken.

Israëls harde lijn heeft automobilisten in het algemeen in Gaza – toneel van de laatste drie raketaanvallen – ertoe gebracht hun rijgedrag te veranderen. Veel chauffeurs houden hun ramen open om naderende helikopters te kunnen horen, en proberen meer afstand te houden tot de auto's voor hen, wat in de verstopte straten van de stad niet eenvoudig is. ,,Je weet niet wie of waar het volgende doel zal zijn'', aldus de apotheker Sami Khader die zei zijn auto alleen nog maar in noodgevallen te gebruiken.

Op de Westelijke Jordaanoever proberen gezochte activisten de soldaten die de Palestijnse steden methodisch afzoeken, een stap voor te blijven. In Nablus, op dit moment toneel van een grote Israëlische zoekactie, raken de schuilplaatsen op. 's Nachts springen voortvluchtigen van dak naar dak tot ze een plaats vinden waar ze denken veilig te kunnen slapen. Drie gewapende mannen van de Aqsa-brigades doken een paar weken geleden onder IN het Raffidiyehziekenhuis. Toen de directeur dat ontdekte drong hij er bij Palestijnse functionarissen op aan hen weg te halen, maar zonder succes. Vrijdag werden de drie door Israëlische soldaten op het dak van het ziekenhuis gesignaleerd. Bij de daaropvolgende schietpartij werd een van hen gedood en werden de andere twee gewond. Gisterochtend drongen Israëlische soldaten die zich als Arabieren hadden verkleed het ziekenhuis binnen, sloten verplegers en artsen op en namen de twee gewonde Palestijnen, die er nu werden verpleegd, mee. Een van de twee werd gezocht wegens betrokkenheid bij een zelfmoordaanslag op 12 augustus waarbij een Israëlische man werd gedood.

Hamas is strakker georganiseerd dan de Aqsa-brigades – een min of meer los verband van met Yasser Arafats Fatah-beweging gelieerde strijders – en slaagt er op de Westelijke Jordaanoever beter in schuilplaatsen voor zijn leden te regelen. Een inwoner van Nablus vertelde een appartement te hebben verhuurd aan een leraar, en pas te hebben ontdekt dat die als front voor een voortvluchtige diende toen de laatste zich in het appartement opblies met een voortijdig ontplofte bom.

In een boodschap op zijn website drong Hamasleider Rantisi er gisteren bij Palestijnse burgers op aan gezochte mannen te helpen. ,,Bescherming van en steun voor de strijders is onderdeel van onze religie, is onderdeel van de heilige oorlog'', schreef hij.