Sneeuwbaleffect na sluiting van de grijze loods

Nederlands grootste scheepswerf gaat dicht, 400 werknemers verliezen hun baan. In Krimpen lijdt het hele industrieterrein mee. `Hier gaan bedrijven klappen krijgen.'

Of je nou kijkt vanaf het terrein van Bermhoek Technics aan de Stormpolderdijk, vanaf de Parallelweg waar de gereedschappenzaak IJsseltools gevestigd is of zelfs vanaf het terrein van Partycentrum Stormpolder aan de Industrieweg: overal domineert het aangezicht van de enorme grijze loods van scheepswerf Van der Giessen-de Noord.

250 Meter lang, 75 meter breed, 25 meter hoog. In deze loods werden de grootste schepen van Nederland gebouwd: riviercruiseschepen, veerboten. In maart volgend jaar sluit de werf – de omliggende bedrijven op dit door water omgeven en afgesloten industrieterrein aan de Nieuwe Maas in Krimpen aan den IJssel zullen dat voelen. Van leveranciers van materiaal en gereedschap, fabrikanten van scheepsonderdelen tot aan het partycentrum en het bezinestation die de auto's van de werknemers van brandstof voorziet, stuk voor stuk verdienen de bedrijven aan Van der Giessen-de Noord. Dat is voorbij: het sluiten van de werf heeft een sneeuwbaleffect.

,,Het is heel simpel'', zegt bedrijfsleider Willen van Zwienen van staalfabriek Bermhoek Technics in zijn kantoortje met biljarttafel. ,,Van der Giessen bestelt bij ons van dat kleine geneuzel. Luiken voor de hutten van het schip, laddertjes voor op het dek, vlaggenmasten.'' Die onderdelen gaan daarna – via het magazijn van de scheepswerf Van der Giessen – naar de overkant van deze zijtak van de Nieuwe Maas, zo de loodsen van Zwijnenburg in. Die doen op hun beurt aan sectiebouw, leveren hele onderdelen voor de schepen.

Van Zwienen was vorig jaar voor 30 procent van zijn omzet (van circa 500.000 euro) afhankelijk van de reus van het industrieterrein, na de imkrimping bij Van der Giessen met de bijbehorende 300 ontslagen rond de kerst 2002 liep dat al terug tot 15 procent. ,,Dat is triest natuurlijk. Nu moet ik op zoek naar nieuwe klanten.''

Die liggen niet voor het oprapen. De `historische banden' tussen zijn werf en de bedrijven in de buurt waar Van der Giessen-de Noord-directeur Jan Houweling het met spijt in zijn stem over heeft, zullen na het onherroepelijke verbreken maar met moeite nieuwe verbintenissen kunnen aangaan. In deze markt is al overcapaciteit.

,,Hier gaan bedrijven klappen krijgen'', zegt Van Houwelinge. Circa 70 procent van de prijs die een nieuw schip uiteindelijk kostte, ging indirect naar toeleveranciers van diensten en materialen.

Wie je ook vraagt naar het bedrijf waar – na de werf waar vorig jaar nog 770 mensen werkten – de grootste klappen vallen, iedereen noemt Zwijnenburg. Deze sectiebouwer heeft vorig jaar een geheel nieuwe loods laten optrekken, maar daar is vanmiddag helemaal niemand aan het werk. Alleen hoofd financiële zaken M. Bresser loopt door het donkere kantoor. Bresser zegt nog niet te kunnen inschatten wat de sluiting van de werf voor zijn bedrijf gaat betekenen. Hij is pas net aan het rekenen geslagen. ,,Wat daar uitkomt, is moeilijk te zeggen. In betere tijden hebben we deze loods neergezet. Als het werk van Van der Giessen nu wegvalt, is dat jammer. Dan moet ik er weer op uit.''

Moederbedrijf IHC Caland kocht de scheepswerf Van der Giessen-de Noord in 1997 om grote sleephopperzuigers te bouwen. Maar toen die schepen opgeleverd waren, was direct ook de markt verzadigd: alle grote baggeraars waren van voldoende schepen voorzien en kunnen de eerste tien, twintig jaar vooruit. Van der Giessen moest zich noodgedwongen weer toeleggen op zijn oude niche, het bouwen van veerboten. En toen begonnen de problemen. De laatste orders kwamen eind 2000 binnen. In totaal zijn er in Krimpen aan den IJssel nog drie veerboten gebouwd. Als de twee schepen die nu nog in de werf staan, klaar zijn, sluit de fabriek. Van der Giessen-de Noord was niet de enige werf met moeilijkheden, onlangs dreigden ook Franse en Duitse werven om te vallen. De overheid moest daar bijspringen om de bedrijven overeind te houden.

Ton Gruttink is een van de mannen die vorig jaar, in de eerste ontslagronde, de werf moesten verlaten. Hij kon daarna aan de slag bij de buurman op het industrieterrein, bouwbedrijf De Boom. Zijn werk is een stuk minder interessant geworden. Eerst hield hij toezicht op de veiligheid van het werken op de werf, nu moet hij het terrein vol troep van de bouwer weer netjes zien te krijgen. ,,Al met al knap waardeloos'', zegt Gruttink.

Niet iedereen op het industrieterrein is somber. Directeur Huub Steegmans van Nederlek Piping heeft geen medelijden. De werf Van der Giessen liet zich ook inhuren voor het buigen van grote pijpen, te groot voor Nederlek om zelf te doen. Maar Steegmans wilde geen zaken met ze doen. ,,Veel te duur en veel te veel poeha'', zegt hij. De pijpenafdeling blijft overigens wel bestaan. Steegmans ziet ook een praktisch voordeel aan het sluiten van de werf en het verdwijnen van de werknemers. ,,Kan ik 's middags ten minste weer rustig naar huis. Niet meer in de file bij het verlaten van het terrein.''