Overheden hebben vaak hoge overhead

Ministeries, gemeenten en woningcorporaties hebben gemiddeld hoge overheadkosten. In welzijn, onderwijs en zorg hebben instellingen juist een relatief krappe overhead.

Dat zijn de conclusies uit een onderzoek van Berenschot bij een groot aantal organisaties in de publieke sector dat vandaag gepubliceerd wordt.

De onderzoekers rekenen tot overhead de kosten van: management, personeel en organisatie, informatisering, financiën en controle, communicatie, juridische zaken, facilitaire dienst en secretariaten.

De overhead bij ministeries, gemeenten en woningcorporaties bedraagt (inclusief managers) respectievelijk 44, 34 en 30 procent. Onderwijs-, welzijns- en zorginstellingen (geen ziekenhuizen) zetten volgens Berenschot juist zoveel mogelijk middelen in voor hun eigenlijke taken: lesgeven, zorg verlenen en `handen aan het bed'. Bij deze instellingen is de overhead respectievelijk 20, 19 en 18 procent. Volgens de onderzoekers zijn bijvoorbeeld de personeelsafdelingen van de zorginstellingen gedwongen zich te beperken tot administratieve taken en is er geen tijd voor echt personeelsbeleid.

Een iets hogere overhead bij ministeries en gemeenten is volgens onderzoeker Mark Huijben gerechtvaardigd, omdat zij in ,,politiek turbulenter vaarwater'' verkeren. ,,Maar dat verklaart verschillen van maximaal enkele procenten. De huidige verschillen zijn erg groot'', aldus Huijben. Bij grote organisaties als ministeries en grote gemeenten is vaak onvoldoende inzicht in de overhead. ,,Juist dit inzicht is nodig om de kosten onder controle te houden'', aldus Huijben.

In totaal werkten 322 organisaties in de publieke sector mee aan het onderzoek. De deelnemende organisaties hebben vragenlijsten ingevuld over de omvang en inrichting van hun overhead. Vervolgens zijn er interviews gehouden met circa tachtig `uitschieters'; organisaties die zeer veel of juist zeer weinig overhead hebben. De deelnemers aan de vraaggesprekken zijn verspreid naar aard, omvang en regio.