WEEFFOUTJE IN DE EU: DE PLANNING VAN DE VAKANTIE...

,,In juli werken wij Europarlementariërs gewoon door. Maar als ik dan naar Nederland bel, is iedereen daar op vakantie. Tegen de tijd dat ik zelf de benen kan strekken, in augustus, zitten ze in Den Haag weer achter hun bureau plannen te maken. En dan bellen ze mij, natuurlijk.''

Dat de Brusselse vakanties en die in de lidstaten van de Europese Unie niet helemaal – of helemaal niet – met elkaar stroken, daar kan Europarlementariër Jan Mulder (VVD) van meepraten. Deze maand was het Europees Parlement dicht, maar kwam het leven in politiek Den Haag weer op gang. Hij zat, zoals meestal in augustus, in zijn huis in Drenthe – met de gsm aan. ,,Je moet wel, hè? Ik vind het niet zo erg hoor. Ik reis genoeg voor mijn werk, dus mijn vakantie breng ik graag in Nederland door.'' Heel Brussel ligt deze maand plat. Bij de Europese Commissie werken anderhalve man en een paardenkop. Dat zijn vooral mensen zonder gezin, die liever buiten het hoogseizoen met vakantie gaan, of mensen uit noordelijke EU-lidstaten die gewend zijn om in juli vrij te nemen. Zij bewaken het fort, wat vaak geen ramp is: er zijn haast geen vergaderingen, dus velen komen 's ochtends laat en trekken 's middags de deur wat eerder achter zich dicht dan anders.

En de stad is deze maand filevrij. ,,Een goede tijd om je bureau op te ruimen'', zegt een ambtenaar, die vertelt hoe hij vanmorgen om half tien over zijn afdeling liep en een schoonmaakster de schrik van haar leven bezorgde: ze had de hele ochtend nog niemand gezien.

...SCANDINAVIËRS VROEG VRIJ...

Maar Europarlementariërs hebben geen keus: ze móeten in augustus op vakantie. Zij moeten zo'n 45 weken per jaar `present' zijn (nationale parlementariërs maar tussen de 30 en 35). Van half juli tot eind augustus zijn er geen plenaire vergaderingen, en hoeft er niet gestemd te worden. Wie op vakantie wil, moet het dán doen. Voor Zuid-Europeanen is dat geen probleem: in Spanje, Italië of Frankrijk zijn de scholen in die periode dicht en het politieke leven ligt nagenoeg stil. Een Fransman kan met zijn gezin een paar weken naar het strand, zonder dat hij al te veel werktelefoontjes krijgt.

Maar voor de noordelingen is deze gedwongen vakantieperiode elk jaar een kwelling. In Zweden, Denemarken en Finland gaan de scholen half juni dicht, en beginnen de lessen begin augustus weer, als het er koud wordt en de blaadjes van de bomen beginnen te vallen. In die periode draaien ministeries en partijbureaus op halve kracht. Tegen de tijd dat de Europarlementariërs er eens tussenuit kunnen, loopt alles in hun eigen land alweer als een trein.

,,In juli moest ik een of andere transportkwestie uitzoeken'', vertelt de Finse christen-democraat Pia Kalpi. ,,Mijn assistent belde het ministerie in Helsinki – het hele departement op vakantie! Dan zit je dus vast.'' Nu, in augustus, is ze aan het hiken in Finland. ,,Ik heb geen kinderen en mijn man werkt voor een particulier bedrijf. Maar ik heb collega's voor wie het een enorm probleem is, dat de vakantieperiodes van `Brussel' en Finland niet op elkaar aansluiten. Tegen de tijd dat zij vrij zijn, gaan hun kinderen alweer naar school.'' Een Oostenrijkse parlementariër werd daar zo kriegel van dat ze haar gezin vanuit Oostenrijk naar Straatsburg verhuisde.

Door deze weeffout in de zomerplanning kunnen veel Europarlementariërs en nationale politici en ambtenaren elkaar in het ergste geval twee maanden lang niet of nauwelijks bereiken. Maar het is ongelooflijk maar waar: daar gebeuren zelden politieke ongelukken mee. Kathalijne Buitenweg (GroenLinks) kan zich bijvoorbeeld geen ramp herinneren de afgelopen jaren. Wel kleine ergernissen: ,,Tijdens die rel om de Italiaanse premier Berlusconi, die in juli een Duitse collega van mij voor `kapo' uitschold, dacht ik: `Goh, komt er nog eens een reactie uit Nederland?!' Maar het is vakantie.'' Verder hebben haar problemen vooral met haar gezin te maken, en niet alleen in de zomer: ook de Brusselse en Nederlandse paasvakanties overlappen elkaar bijna nooit.

Ook Graham Watson, een Britse liberaal-democraat, kan zich geen politieke drama's herinneren. Over de gsm vanuit zijn vakantie-oord, met geluiden van spetterende kinderen op de achtergrond, zegt hij: ,,Op de een of andere manier los je het gewoon op. Ik heb nogal wat werktelefoontjes gekregen de afgelopen weken. Maar dringend waren ze niet. Ik zei: wacht maar een paar weken. Om gezond te blijven móet je je gezin toch af en toe zien? Ik merk wel dat Britten meer aan vakantiespreiding doen dan vroeger. Steeds vaker zijn ambtenaren op ministeries weg in augustus en werken ze in juli door. Ik heb wel medelijden met de Scandinaviërs. Als we in de EU de zomertijd op hetzelfde moment kunnen laten ingaan, laten we de vakantieperiodes dan ook harmoniseren.''

...EN JE STRUIKELT OVER 'T SPEELGOED

Een beetje harmonisering is er wel geweest. Toen Zweden, Oostenrijk en Finland begin 1995 tot de Unie toetraden, werd de laatste plenaire vergaderweek altijd in de tweede week van juli gehouden. Vaak was het eind juli voordat de parlementariërs op vakantie konden. Twee jaar geleden werd die `Straatsburgweek' op verzoek van de drie nieuwe landen een week vervroegd. De meeste fracties sluiten de poort nu half juli. Maar dit jaar werkte een aantal parlementariërs toch lang door, wegens de vermeende malversaties bij Eurostat. Sommigen haalden de familie maar naar Brussel. Je struikelde in het parlement over het speelgoed. Kinderen speelden tikkertje in de gangen.

De enige die dit jaar politiek last had van het gebrek aan overlap tussen de nationale en de Brusselse vakanties, was Jan Mulder. Naar aanleiding van de vogelpest-epidemie had hij de Europese Commissie gevraagd of de broedeieren-sector alsnog in aanmerking kon komen voor compensatie uit Brussel. De Commissie antwoordde in juli: oké, op voorwaarde dat Nederland ook geld geeft. Mulder greep meteen de telefoon. De Kamer – op vakantie. Minister Veerman – op vakantie. De broedeieren moesten wachten tot Den Haag weer terug was.

1-5 september: Europees parlement vergadert in Straatsburg

5 september: informele bijeenkomst EU-ministers van Buitenlandse Zaken aan het Gardameer (Italië)

    • Caroline de Gruyter