PSV verliest drie punten, aanzien en alle momentum

Titelstrijd

Koploper PSV had de luxe tegen Ajax niet te hoeven winnen en verloor met 3-0. De titelrace opent zich.

David Neres (midden) maakte een van de drie doelpunten voor Ajax. Foto ANP/Olaf Kraak

Tja, zei Ajacied Frenkie de Jong toen hem werd gevraagd of PSV het slim had aangepakt door zo in te zakken als de ploeg deed. „Ze moeten het zelf weten. Ik zou het niet doen.” Ploeggenoot Lasse Schöne was minder vilein. „Volgens mij kwamen ze hier om 1-0 te verliezen.”

Het waren de superieure en misschien wat makkelijke reacties van winnaars. Twee mannen die verantwoordelijk waren voor de mooiste ingrediënten uit de topper Ajax-PSV. Schöne met de 2-0, de mooiste van de drie. En De Jong als man van de wedstrijd met zijn spel, waarin hij durf en ideeën legt van het soort waar men zelfs door een dik pak sneeuw over spekglad asfalt voor naar een stadion afreist.

Visie en kunde kwamen samen bij zijn mars over het veld tien minuten na rust. Het werd niks, daar niet van, maar zoals De Jong vertrok met machtige passen en soepele motoriek, dat was een echo uit een tijdperk van inschuivende libero’s. De actie werd besloten met een steekpass op David Neres, waar negen van de tien al eerder hadden gekozen voor een eerdere, gevaarloze bal.

Wat er aan die rush voorafging was dan weer typerend voor PSV zondag: spits Luuk de Jong in z’n uppie jagend, Gaston Pereiro die hem maande tot inzakken. De minimalisten uit Eindhoven hebben de spanning laten herleven, met een optreden dat het ranglijstaanvoerderschap onwaardig was. Het was de tweede nederlaag dit seizoen, na een serie zeges met marges van één goal. Ajax het spel laten maken werd heel letterlijk genomen.

Het getuigde van een diepere kennis over voetbal, over het verloop van een seizoen en de kracht van zijn selectie dat PSV-trainer Phillip Cocu nooit is meegegaan in de suggestie dat de titelrace al zowat gelopen was. Ook niet toen PSV vorige week op tien punten van Ajax kwam – nu zeven. AZ volgde toen nog op acht, nu vijf punten.

Slag op het middenveld

Met al die punten voorsprong kwam zijn PSV dichtgetimmerd en zonder enige aandrang voor de dag. Kanttekening: het vroege verlies van Jürgen Locadia had de entree van de sukkelende Luuk de Jong noodzakelijk gemaakt. Een veilige keuze van Cocu om niet de beweeglijkheid van Steven Bergwijn als tweede counteraanvaller naast Hirving Lozano te verkiezen.

Lees ook de column van Wilfried de Jong over de twee gezichten van Ajax

De backs kwamen te weinig op in de eerste helft, vond Cocu, waardoor De Jong amper werd bediend. De slag op het middenveld was daarbij al verloren vanaf de aftrap. Ajax heeft in die linie stuk voor stuk betere spelers en dat tekende zich helder af nu er gespeeld werd om, tikkeltje dramatisch misschien, het aangezicht van het seizoen.

De keuze van Marcel Keizer om ook in dit topduel met de 20-jarige Frenkie de Jong in een controlerende rol tussen of net voor een driemansverdediging te spelen, werd niet beproefd door PSV. Zo kwam de belangrijkste zege tot stand in de trainerscarrière van de coach van Ajax. Volgende week na AZ-uit kan het perspectief bij Kerst er zo maar weer anders uitzien, maar hij heeft zich in ieder geval van zijn consistente kant laten zien – en won.

Met zijn opstelling – weer de vier middenvelders De Jong, Schöne, Donny van de Beek en Hakim Ziyech in één elftal gepropt – maakte hij zich kwetsbaar en het resultaat tot een persoonlijke aangelegenheid. Want het scenario dat hij met al dat vernuft net als vorige week tegen FC Twente (3-3) in het zwaard zou lopen, was niet ondenkbeeldig.

Maar dat was buiten PSV’s eenzijdig afgekondigde non-agressiepact gerekend. Ongetest bleef het piepjonge centrumduo van Ajax Matthijs de Ligt (18) en Frenkie de Jong op de been. PSV wentelde zich in het comfort van het niet hoeven en verloor naast drie punten veel prestige en alle momentum. De enige agressie was domme agressie van Jorrit Hendrix, die aan zichzelf deed denken toen hij drie weken terug bij PEC Zwolle aan een tweede gele kaart ontsnapte en subiet gewisseld werd door Cocu.

Zijn onbezonnen acties werden gespiegeld met de meer gewiekstere misdragingen van Ajax-aanvoerder Joël Veltman – die weinig verheffend over het veld liep in de eerste helft. In de rug lopen bij Luuk de Jong, een arm in het in het gezicht van Lozano en kermend naar de grond gaan om, ja, om niks. Geen geel.

PSV is nog steeds titelfavoriet – al wordt dat meer en meer een puur rekenkundige vaststelling. Wekelijks bevestigt Cocu’s ploeg het gevoel dat er behalve een zekere onverstoorbaarheid niet werkelijk veel is om op terug te vallen als topscorer Lozano het niet op zijn heupen heeft.

En Ajax? Betere keuzes van Ziyech, meer scherpte bij spits Kasper Dolberg – het kan allemaal nog heel wat beter en dat heet rek. Het einddoel is de 34ste landstitel, op te dragen aan Abdelhak Nouri die nooit meer zal voetballen. De krachten die nog los kunnen komen met dat heilige streven weer enigszins in beeld – wie weet waar dit Ajax nog toe in staat is.