Chailly brengt Brahms zonder wee sentiment

Na twee concerten, in feite generale repetities voor buitenlandse optredens nog vóór het nieuwe seizoen is begonnen, resteren voor Riccardo Chailly nog slechts vijf dirigeerbeurten in het Amsterdamse Concertgebouw: de Kerstmatinee en vier uitvoeringen van de Negende symfonie van Mahler in februari. De voorstellingen van Verdi's Don Carlo in juni in het Amsterdamse Muziektheater zijn Chailly's laatste werkzaamheden als chef-dirigent van het Koninklijk Concertgebouworkest.

Rond de twee concerten vorige week hing al de sfeer van weemoed en naderend afscheid. De Grote Zaal was tot de laatste plaats gevuld, de publieke bijval voor Chailly persoonlijk was nadrukkelijker en langduriger dan gebruikelijk. En na Chailly's eerste uitvoering van Mahlers Negende symfonie, vorige week maandag, greep zaterdag ook de programmering terug op het verleden. Brahms' Tweede pianoconcert had Chailly nog in januari gedirigeerd. Bartóks Concert voor orkest, al eerder een glansnummer van Chailly en ook op cd gezet, klonk in juni nog onder leiding van Mariss Jansons, die in september volgend jaar Chailly opvolgt.

Het concert was ook te typeren als `vreemde muzikale vormen'. Al is Brahms een neoclassicist, zijn Tweede pianoconcert kent niet het klassieke discours tussen orkest en solist, maar is een lange begeleide solo, in het derde deel zelfs onderbroken door een cello-concertje. En Bartóks Concert voor orkest, geschreven in New York tijdens de Tweede Wereldoorlog, is een suite met vele solerende orkestleden. Maar meer nog is het Concert voor orkest een variant op Bartóks opera Hertog Blauwbaards burcht, die deze keer ondanks de onheilspellende sfeer in de schaduw van het mysterieuze Transsylvanië, toch nog goed afloopt.

Met de klassieke klavierleeuw Yefim Bronfman als solist kreeg Brahms' Tweede pianoconcert een hechtere en overtuigender uitvoering dan in januari met Nelson Freire. Alles klonk geacheveerder, ook omdat het `cello-concertje' ontdaan was van al te weeë sentimentaliteit. In Bartóks Concert voor orkest wist Chailly markante detaillering te combineren met een grote dramatische greep op het geheel: het spelen was geweldig, het dirigeren fantastisch.

Concert: Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Riccardo Chailly m.m.v. Yefim Bronfman, piano. Programma: J. Brahms: Pianoconcert nr 2; B. Bartók: Concert voor orkest. Gehoord: 23/8 Concertgebouw Amsterdam.