Zwart

Ze traden aan in galatenue, de jongens van het Nederlands elftal. Helemaal in het zwart, met her en der wat oranje frutsels. Duidelijk een Nike-pakje.

Voetballer in het zwart? Ik ken geen enkele prestigieuze club die zich aan deze doodskleur waagt. Of het zou in een dorp in Griekenland of in Sicilië moeten zijn waar iedereen in de rouw is, door de eeuwen heen. Sankt Pauli, de club van de hoeren in Hamburg, doet er ook aan. Maar dan hebben we het over een Champions League naast de Champions League.

Ik begrijp het wel: voor een vriendschappelijk potje kun je nog kiezen voor chic; dan is bloed aan de paal ver weg. Maar zwart is wel heel definitief als kleur van de prehistorie. Na een barre nacht schemert me het wel eens zwart voor de ogen: meer dan wat comateus liggen, zit er dan niet in.

Nou ja, Nederland is de laatste tijd wel vaker in de ban van mondaine protserigheid. Vroeger lag er eelt over de ziel, nu masseerolie van textiel- en GSM-baronnen. Als het maar de schijn heeft van dartelen en tokkelen, zijn we weer thuis.

Het galatenue heeft niet tot een gala-wedstrijd geleid. België-Nederland: 1-1. En dat met 150 miljoen in de spits: Van Nistelrooy, Kluivert, Van der Vaart. Zou er nog talent voor schaamte zijn in de polder? Hebben de internationals nog een lief en een moeder voor wie ze willen schitteren? Of is Oranje de koepel van alle weeshuizen? Leven omdat het moet.

Zo zit Dick Advocaat wel op de bank. Deze lieve man is zo archaïsch in zijn coaching dat je denkt: rolkraagsocialisme. Een groter geluk dan het sudderlapje heeft hem niet bereikt. Sterven voor een glimlach, voor een hand, voor een schouderklop: hij biedt het zelf aan. Elk misbaar dat daar overheen komt, is fake. Potsierlijk. Geboetseerd. Tem dan maar eens een grillig ego als Patrick Kluivert. Dat lukt niemand.

De kranten hadden het na de wanprestatie van Oranje tegen de Rode Duivels over arrogantie, over hautain zelfbedrog, over misplaatste euforie, over Hollandse bravoure in de bezemkast, over party-kunst, slaapziekte en vermeende yuppenbonus. Dat weet ik nog zo niet. Ik denk dat het Nederlands elftal vooral lijdt aan een gebrek aan zelfkennis. Misschien wel aan een knowledge gap.

Boeren in het zwart.

Frank de Boer is altijd heel exhibitionistisch in de zelfontbinding. Ook nu weer zei hij: ,,We moeten wel een tandje bijsteken.'' Dat zegt hij al jaren, na elke wedstrijd. Nooit heeft iemand naar hem geluisterd. En volgens mij is hijzelf ook best tevreden met de vertraagde motoriek van zijn gezelschap. Zo blijft hij norser en agressiever in de suggestie dan in het verweer.

Interlands hebben een komische zelfkant.

Opeens hoorde ik Jelle van Damme en Wesley Sonck loeien dat Nederlanders altijd weer terugkeren in het mes van hun zelfverheerlijking. Dat zeggen dan twee sukkels die niet eens zeker zijn van een basisplaats bij Ajax. Maar je kan er wel om lachen. Jelle van Damme? Houteriger worden ze niet meer geboren. Als er nou iemand is die de armoede van het Nederlandse voetbal kan illustreren dan is het wel deze robuuste schoffelaar die meer in dienst is van ABN/AMRO dan van Ajax. Al weet hij dat zelf niet. Want de bank heeft zwijgplicht.

Ik heb dezer dagen veel praatjes gehoord over de metafysica van de ruit. Het spijt me, maar dan denk ik toch eerder aan Hofland en Heldring Beneluxfans bovendien dan aan Mark van Bommel of Edgar Davids. Ik denk zelfs dat beide bejaarde heren snediger hadden gescoord tegen België dan de troepen van Dick Advocaat.

Ach, het Nederlands elftal. Het is niet eens een conglomeraat. De heren zitten als los zand aan elkaar. Het schuift wel, het speelt ook, maar het wankelt en kantelt, à la bonheur du moment. Winnen is van een andere orde. Opeens blijkt dat Ruud van Nistelrooy een fantastische spits is voor Manchester United, maar in Nederland heeft hij niets te zoeken. Spits met knechten, nou daar zijn Davids noch Van Bonmmel en Seedorf op gebouwd. Zij zijn én mandeker, én strateeg én spits in hun eentje. Altijd groter dan de Zestien. Illusie à la carte.

Advocaat een dienaar par excellence vindt het goed. Van Hanegem heeft uiteraard geen moeite met het rusteloze gehannes van de Oranje-selectie hij denkt in euro's, niet in passeerbewegingen.

Allicht haalt Nederland het EK in Portugal. Omdat reputaties voor bal en man gaan. Ook daarom kwamen de Belgen niet verder dan 1-1. Maar om nu te zeggen: ik kleed me in het zwart, in de kleur van alle goden en doden, dat gaat wel heel ver. Het bisschoppelijke paars is iets bescheidener. En, zoals wij allen weten, ook deze kleur is minderheid geworden.

    • Hugo Camps