Vijf poten aan een schaap

Een vermogensbeheerder beheert het geld van zijn klanten via beleggingen in aandelen, obligaties, opties of andere waarden. Hij berekent daar een vergoeding voor, die meestal afhangt van de omvang van de portefeuille. En soms van de goede prestaties die de beheerder levert. Er bestaan verschillende vergoedingsystemen.

Een beheerder ziet graag dat iemand zoveel mogelijk geld bij hem onderbrengt, want dat levert hem een hogere vergoeding op. Maar die vergoeding viel de afgelopen jaren zwaar tegen. De aandelenkoersen daalden immers, waardoor het beheerde vermogen kromp, en de prestaties bleven achter, waardoor de prestatievergoeding op nul uitkwam. Hoewel de obligaties het wel goed deden.

De beheerders kregen net als iedereen een tik mee van de krach in aandelen, wat kwaad bloed zet bij lezers. Want, redeneren zij, ik betaal die lui een forse vergoeding en ben desondanks de helft van mijn centen kwijt, terwijl zij hoog van de toren bliezen toen ik mijn centen kwam brengen. Dat is waar. Beheerders hebben de neiging voor radio en televisie en in de kranten op te scheppen over zelfbedachte, zogenaamd unieke strategieën, maar je hoort van hen zelden via dezelfde media hoe die constructies in werkelijkheid uitpakken. Maar hun klanten merken het wel, in hun portemonnee. Vandaar de onvrede. Toen de aandelenkoersen almaar daalden, toonden de beheerders nog enige nederigheid, maar nu de beurs wat aantrekt zetten ze weer een hoge borst op. Ook hun schoorsteen moet roken.

Misschien is de beurskentering een geschikt moment om u af te vragen of vermogensbeheer op maat, je schaapjes door een ander laten scheren, nog wel zin heeft, als die professioneel ogende herders net zo goed of slecht beleggen als iedereen. Als de herder dwaalt, dwalen de schapen. Lezers reageren geprikkeld op die stelling. `Ik bezit een half miljoen euro's aan effecten, uit een erfenis, en weet niets van beleggen. Wil dat ook niet weten. Nooit!' Maar wanneer ze hun schapen naar een vermogenscrèche brengen, zoeken ze eigenlijk vijf poten aan een schaap, het onmogelijke, en liefst tegen geringe kosten. Dat is te veel gevraagd.

De beurskentering is niet de enige reden voor een bezinning op het vermogensbeheer, om dat misschien in eigen hand te nemen. Nu het kabinet op stoom komt, blijkt dat de bezuinigingen fors gaan uitpakken. Zo verdwijnen vanaf 2005 de belastingvoordelen van de VUT-regelingen, waardoor mensen mogelijk tot hun 65ste blijven werken, tenzij ze zelf iets regelen.

In feite pakt deze bezuiniging voordelig uit voor de slachtoffers. Ze werken immers jaren langer, verdienen meer, betalen langer pensioenpremies en ontvangen daardoor een hoger pensioen. Dat effect lijkt ook op vijf poten aan een schaap: de overheid bezuinigt en het volk gaat erop vooruit. De vakbeweging is natuurlijk woedend, zoals gewoonlijk, maar waarom eigenlijk?

Verder verschraalt het ziekenfondspakket. De pil gaat er mogelijk uit, maar dan komen Viagra en Levitra (die een schaap in een ram veranderen) er natuurlijk evenmin in. Dan wenken in de verte weer de periodieke onthouding, meneer pastoor en de spelletjes aan de keukentafel. Waar is dit kabinet mee bezig? Mogen de blootprogramma's op televisie wel blijven?

Kortom, er worden miljarden bezuinigd en dat beïnvloedt de geldzaken van burgers. Niemand is er nog mee bezig, maar het is onafwendbaar. Dat is een goede aanleiding om eens na te denken over je persoonlijke geldzaken. We gaan onzekere tijden tegemoet. Daarom moet je meer aandacht besteden aan de risico's die je loopt dan aan de rendementen die je kan halen met beleggen in aandelen en opties. Misschien is er een flink deel van je geld nodig om risico's af te dekken en blijft er daardoor minder over om te beleggen.

Een vermogensbeheerder is eerder een rendementenjager dan een risicodekker, zoals een verzekeraar. Hij heeft belang bij een zo groot mogelijk te beleggen vermogen. Wie met een miljoen euro bij hem komt en daarnaast een even grote schuld heeft, zal niet gauw te horen krijgen het bezit en de schuld maar tegen elkaar weg te strepen.

Wie zelf zijn schapen wil hoeden en beschermen, moet uitkijken naar passende (beleggings)middelen om zijn doelen te bereiken en risico's af te dekken. Aandelen zijn beslist niet de enige manier om zalig te worden. Het volgende overzicht vermeldt de middelen per doel.

Voor de oude dag. De AOW. Deelnemen in een pensioenregeling of een individuele verzekering via de werkgever. Persoonlijke lijfrentepolissen. Spaargeld. Aandelen en obligaties. En niet te vergeten het pensioen van je partner, natuurlijk, want dat kan op termijn je beste belegging blijken. Voor noodgevallen zijn er het spaargeld en geld lenen, voor korte tijd. Voor een koophuis zijn er het spaargeld, effecten, de hypotheek en geld lenen van ouders. Wie een hoger besteedbaar inkomen wil, kan aan deze zaken denken. Zuiniger leven. Aflossen van schulden, waardoor de rentelasten dalen. Langer werken of bijverdienen. Promotie en carrière maken. Veranderen van baan. Starten van een eigen bedrijf. Meer inkomen uit vermogen halen, bijvoorbeeld door opties te benutten. Of delen van je vermogen verkopen. Scheer uw schapen, maar vil ze niet.

Adriaan Hiele beantwoordt de hele zomer door vragen over uw persoonlijke geldzaken op www.nrc.nl/hiele.