Ramdas' India

Toen ik het opstel van de heer Ramdas las, bekroop mij de gedachte dat zijn beschrijving van India een bevestiging is van een oude hypothese, die ik vroeger eens ontwikkelde. Als betoningenieur heb ik die hypothese niet eerder opgeschreven, omdat ik wat anders te doen had.

Er is niet alleen een ondergrens aan de omvang van een land om een levensvatbare staat te kunnen vormen, maar ook een bovengrens. Suriname bijvoorbeeld heeft economisch een te kleine omvang. Het deed beter zich bij Brazilië aan te sluiten. Zanzibar, Monaco, Liechtenstein, Bahrein en Vaticaanstad zijn uitzonderingen die hun geringe omvang compenseren door uitzonderlijke geografische, fiscale respectievelijk religieuze pluspunten.

Ik vermoed dat technologische vooruitgang op het gebied van communicatie, achtereenvolgens kranten, telegraaf, radio, tv, internet, ertoe leidt dat de middelpuntvliedende krachten in een grotere staatseenheid zich beter kunnen organiseren en tot het uiteenvallen daarvan kunnen leiden. Bij het uiteenvallen van de Sovjet-Unie en van het Turkse rijk na de Eerste Wereldoorlog speelde dat een sterke rol. Je zou kunnen denken dat die technologische vooruitgang juist de werking van de centrale staat zou kunnen bevorderen. `Zou kunnen' misschien, maar het is geen voorwaarde voor het bijeenbrengen, besturen en bijeenhouden van zo'n rijk als je denkt aan het wereldrijk dat Alexander de Grote stichtte zonder fax, e-mail, telefoon of luchtpost en aan de efficiency van de bestuursmachines van de Inca's en de Romeinen.

Ik verwacht daarom dat grote rijken als India, maar ook China en Indonesië zullen verbrokkelen en uiteen zullen vallen naarmate moderne communicatiemiddelen in grotere delen van het land beschikbaar komen. Nu zijn die ontwikkelingen nog beperkt tot de grotere steden, maar de ontwikkeling gaat verder, zodat de middelpuntvliedende krachten, die er altijd zijn, zich beter kunnen organiseren en de krachten kunnen bundelen. In Indonesië, Oost-Timor, Atjeh, Molukken, Nieuw Guinea zie je het nu gebeuren. De afscheiding van Pakistan-Bangladesh vlak na de onafhankelijkheid van India was al een teken aan de wand voor India. Het is te groot en te log voor een levensvatbare staat. Dat wordt nooit wat.