Plastic president

In mei kondigde George Bush in pilotenpak het einde van de oorlog in Irak aan. Een omstreden speelgoedpop herinnert aan dit geënsceneerde historische moment.

Als Arnold Schwarzenegger in de politiek kan, dan mag George Bush als action hero door het leven. Zo ongeveer moeten de producenten van Blue Box Toys hebben gedacht. Het bedrijf uit Hongkong, dat vooral voor de Amerikaanse markt produceert, brengt volgende maand een in plastic gegoten Bush in pilotenpak op de markt. Een product waar belangstellenden 39,99 dollar voor over moeten hebben.

Wat is er zo bijzonder aan de nieuwste Bush-pop? Vlak na 11 september zijn er wel meer miniatuur-Bushjes geproduceerd. Maar niet in pilotenpak. Want zo vertoonde George Bush zich maar één keer. En dat was op 1 mei 2003, toen hij voor het oog van de wereldpers uit een S-3B Viking straaljager stapte die even daarvoor door een ander op de landingsbaan van de USS Abraham Lincoln was gezet.

,,Toen we hem zagen landen in zijn vliegenierskostuum wisten we het'', zegt Lauri Aibel, woordvoerster van Blue Box Toys tegenover de Amerikaanse media. ,,Hij zag eruit als een van onze actiehelden en deed iets wat onze helden ook zouden hebben gedaan.''

Het was niet alleen een gemaakt historisch moment, maar ook een omstreden moment. Bush kondigde in vol ornaat op het Amerikaanse vliegdekschip het einde van de grote militaire operaties in Irak aan, maar hij deed dat vlak voor de kust van de Verenigde Staten.

Vooral de Amerikaanse Democraten spraken daar destijds schande van. Want het immense schip moest voor de gelegenheid iets gedraaid worden, om de Amerikaanse kustlijn uit het beeld van de camera's te houden. En vijfduizend matrozen moesten noodgedwongen een dag langer aan boord blijven. Misbruik van Amerikaans bloed dat in het buitenland is vergoten, stelden sommige Democraten. Bovendien zou de hele stunt de belastingbetaler zeker een miljoen dollar hebben gekost.

Het ondernemersinitiatief van Blue Box Toys leidde dan ook tot kritiek. Boze oorlogsveteranen en tegenstanders van de president en zijn oorlog hebben bij het bedrijf geklaagd dat Bush helemaal niet voldoet aan de criteria van een militaire held. Immers, Bush diende nooit in Vietnam, maar bracht zijn diensttijd door als piloot in de veilige omgeving van de nationale garde van Texas.

De producenten haastten zich te zeggen dat ze met de verkoop van de pop geen politiek standpunt willen innemen. ,,We steunen of veroordelen geen enkele politieke figuur'', stelt Aibel. ,,Wat we niet doen is verdienen aan slechteriken.'' Geen Osama bin Laden of Saddam Hussein in de schappen van Blue Box Toys. Bovendien, zegt Aibel, de pop is bestemd voor verzamelaars van historische figuren, volwassenen die waarde hechten aan detail.

Dat maakt de US President and Naval Aviator, zoals het bedrijf de pop verkoopt, tot een serieuze aangelegenheid.

De Russen gaan daar anders mee om. Die hebben hun Matroesjka-poppetjes – de beschilderde houten figuren die bij hun middel open ploppen en waaruit een nieuw poppetje te voorschijn komt, net zo lang tot het laatste mannetje niet groter is dan een pink. Op de internetsite russianlegacy.co.uk plopt Jeltsin uit Poetin en Gorbatsjov uit Jeltsin, om een paar beroemde Russen later te eindigen bij Catharina de Grote, die veruit de kleinste is uit de rij.

De creatieve geesten van het Russische bedrijf zijn ook vlijtig in de weer geweest om de politieke hoogtepunten uit de Amerikaanse geschiedenis in uitgehold hout weer te geven. Zo biedt het bijvoorbeeld een serie Matroesjka-poppetjes onder de naam All the president's dolls: de voormalige president Bill Clinton en de vrouwen uit zijn leven – Monica Lewinsky, Paula Jones en echtgenoot Hillary. Het kleinste figuurtje laat zich herkennen als een sigaar.

Bij Blue Box Toys zijn ze niet gediend van onsmakelijke grappen. ,,We hebben de Bush-pop gemaakt om wie hij is'', zegt Aibel. ,,Mensen zullen dit gaan kopen, ongeacht ieders standpunt. Dit was een historisch moment.''

Hoe het ook zij, een plastic president heeft zijn voordelen; hij praat niet terug en je kunt er mee doen wat je wilt. Plezierig is ook dat je hem in tal van poses kunt neerzetten. Daartoe heeft de Aviator maar liefst 37 gewrichten. En last but not least, je kunt de presidentiële speelgoedpiloot van al zijn kleding ontdoen. Dat biedt de bezitter het intrigerende vooruitzicht George W. ook in een ander gedaante te zien.