Farmaciesector krijgt het moeilijk

De problemen van Schering-Plough voorspellen weinig goeds voor andere farmaciegiganten. Donderdagnacht moest Schering-Plough, het op zeven na grootste farmacieconcern ter wereld, voor het eerst in twintig jaar zijn dividenduitkering korten, met tweederde nog wel.

Het concern had weinig keus, want het keerde meer uit dan het verdiende, terwijl de winst daalt. Schering-Plough was een van de eerste farmaciebedrijven die zich meer op markten en omzetcijfers gingen richten dan op het ontwikkelen van nieuwe producten. Die strategie wierp in de jaren negentig haar vruchten af, toen de omzet van de allergiepil Claritin een bloeitijd doormaakte. Winsten en dividenduitkeringen stegen dramatisch en de aandelenkoers verdertienvoudigde in tien jaar tijd.

In die tien jaar bleken de onderzoekslaboratoria van Schering-Plough weinig productief, terwijl het concern bezuinigde op investeringen in de productie. Nu krijgt het daarvoor de rekening gepresenteerd. Toen het patent op Claritin verliep, had het concern weinig mogelijkheden om de verloren omzet goed te maken. De lage kapitaaluitgaven leidden tot hoge boetes wegens productiefouten.

Dreigen bij andere farmaciebedrijven dezelfde problemen de kop op te steken?

Jazeker.

In zijn hoogtijdagen nam Claritin een derde van de bedrijfsomzet voor zijn rekening. Vorig jaar kwam net iets minder dan de helft van de omzet van alle grote farmacieconcerns uit kaskrakers met een omzet van meer dan één miljard dollar. Die omzetten staan nu onder druk. Volgens de onafhankelijke marktonderzoeker Datamonitor zal bij dertig van de huidige zevenenvijftig kaskrakers de bescherming van het patent in 2008 zijn vervallen. Als die bescherming is afgelopen, verdampt gewoonlijk bijna de hele omzet van de betreffende middelen binnen drie jaar. Intussen zijn de farmacieconcerns groter geworden, waardoor ze meer kaskrakers nodig hebben om te groeien. Tegelijkertijd zijn er weinig alternatieven voor deze producten. Het aantal goedgekeurde nieuwe geneesmiddelen in de Verenigde Staten piekte in 1996 en is sindsdien gedaald. Datamonitor verwacht de komende vijf jaar slechts vijf nieuwe kaskrakers. Die inschatting kan aan de pessimistische kant zijn, maar bepaalde bedrijven kunnen in dezelfde valkuil trappen als Schering-Plough. In 2002 was 42 procent van de omzet van GlaxoSmithKline bijvoorbeeld afkomstig van kaskrakers. Het grootste deel van deze middelen zal binnen vijf jaar patentvrij zijn, en het concern zal moeite hebben de omzet van deze producten te evenaren, laat staan te passeren. Andere bedrijven, zoals Merck, Bayer en AstraZeneca, kampen ook met een opdrogende aanvoer van nieuwe medicijnen en een grote afhankelijkheid van kaskrakers.

Zij hoeven niet allemaal hetzelfde lot te ondergaan als Schering-Plough, maar dat risico neemt wel snel toe.

Onder redactie van Hugo Dixon.

Voor meer commentaar: zie www.breakingviews.com

Vertaling Menno Grootveld.