Zuid-Amerikaanse plaaggeest achtervolgt Ahold

Supermarktconcern Ahold vond in Latijns-Amerika een partner die nu de paria van Uruguay is geworden. Inmiddels bevindt Ahold zich in een kluwen van juridische procedures.

Op 22 april van dit jaar overleed hij op 82-jarige leeftijd in een gevangenis in Uruguay, Jorge Peirano. Ooit minister van Handel en Industrie in het Zuid-Amerikaanse land en schrijver van hét standaardwerk in Uruguay over de actio pauliana, de maatregel die moet voorkomen dat schuldeisers vlak voor een faillissement benadeeld worden doordat ingewijden waardevolle bezittingen uit de boedel wegsluizen. Juist op verdenking van paulianeus handelen belandde de pater familias van de Peirano's eind vorig jaar in het gevang. Twee van zijn zoons, Dante en José, zitten nog in hechtenis. Zijn derde zoon Juan is voortvluchtig en wordt gezocht door Interpol.

In Uruguay is de familie Peirano de nationale paria geworden, een soort latino-versie van de Daltons, de boevenbroertjes uit de Lucky Luke-strip. Vooral doordat de ondergang van het imperium van de Peirano's duizenden gezinnen dupeerde. Rekeninghouders van de Banco Montevideo, waarvan de familie Peirano ook grootaandeelhouder was, zijn al hun spaargeld kwijt.

Ahold ging in Zuid-Amerika met een verkeerde partner in zee: de Velox Groep, een conglomeraat met banken en supermarkten met de Peirano's aan het hoofd. Juist nu Ahold met de grootste crisis in zijn geschiedenis kampt, vertaalt het faillissement van zijn voormalige partner zich in allerhande procedures.

De huidige doelstelling van Ahold in Zuid-Amerika is overzichtelijk: alle activiteiten van het supermarktconcern moeten er de deur uit. Te veel schulden en een boekhoudschandaal nopen het bedrijf daartoe. Maar de uitvoering ervan is minder eenvoudig dan het lijkt.

Ahold is in Latijns-Amerika verstrengeld geraakt in een keur aan juridische procedures: er is beslag gelegd op de Argentijnse supermarktdochter Disco, zowel in Uruguay als in Argentinië, er bestaat een gerechtelijk verbod in Uruguay op verkoop van Disco. Een strafklacht tegen Ahold in Uruguay is net afgewezen.

Toen de Velox Groep ineenstortte en de partner van Ahold niet aan zijn verplichtingen voldeed, kocht Ahold vorig jaar zomer zijn partner uit. Het supermarktconcern betaalde hiertoe bijna een half miljard dollar aan een consortium van internationale banken, waaronder ING en ABN Amro, die geld aan Velox hadden geleend. Volgens de gedupeerde rekeninghouders van banken van de Velox Groep zijn zij daarmee indirect benadeeld. Sindsdien proberen zij hun schade op Ahold te verhalen.

Accountant Julio Kneit en advocate Cristina Maeso kwamen eerder dit jaar met veel tamtam naar Nederland, uitgenodigd door bedrijfshorzel Pieter Lakeman die bij justitie aangifte deed tegen het concern. Kneit landde op Schiphol met `een koffer vol bewijsmateriaal' om de acties tegen Ahold kracht bij te zetten.

Op civielrechtelijk vlak heeft Kneit tot nu toe meer succes geboekt dan met de deze week afgewezen strafklacht. Een eerste poging om beslag te leggen op Ahold-dochter Disco werd weliswaar in februari van dit jaar afgewezen, maar in mei wees een Uruguayaanse rechter het verzoek alsnog toe. Op basis van een speciaal juridisch verdrag tussen landen van de Mercosur, waartoe Argentinië en Uruguay behoren – het zogenaamde Ouro Preto-verdrag – vroeg hij bekrachtiging van dit vonnis in Argentinië. Dat werd vorige maand eveneens toegewezen.

Naast de beslaglegging wist Kneit in een aparte derde procedure begin juni een verkoopverbod op Disco in Uruguay af te dwingen. Aandelen van een bedrijf waarop een beslaglegging rust zijn moeilijk te verkopen, maar het is geen onoverkomelijk probleem. Een bedrijf daarentegen waarop een verkoopverbod rust is eenvoudigweg onverkoopbaar.

De verwachting was dat een Argentijnse rechter het Uruguayaanse verkoopverbod op basis van hetzelfde Ouro Preto-verdrag zou goedkeuren, maar hij deed dat ditmaal niet. Eind juni verwees een Argentijnse rechter het verkoopverbod naar de prullenbak. Ahold mag dochter Disco dus wel in Argentinië verkopen, maar niet in Uruguay. Het concern heeft het voordeel dat Disco in Argentinië gevestigd is. Het verkoopverbod in Uruguay is daardoor een papieren tijger.

Wat ooit door Ahold werd gezien als een betrouwbare partner in een land met enorm groeipotentieel heeft zich ontpopt als een plaaggeest. Het regent rechterlijke uitspraken die betrekking hebben op Ahold, waarbij allerlei formele handelingen telkens via het ministerie van Buitenlandse Zaken moeten lopen. Volgens een ingewijde weet het concern vaak zelfs niet wat de aantijgingen zijn of de inhoud van een uitspraak. ,,In dit soort landen is het soms heel moeilijk om überhaupt inzicht te krijgen in je eigen dossier.'' Bovendien hebben rechters in Uruguay en Argentinië een minder sterke reputatie dan in Nederland. Zij doen bijvoorbeeld vaker onvoorspelbare uitspraken. Het aantal corruptiegevallen is beduidend groter dan in Europa.

Een direct betrokkene bij het Zuid-Amerikaanse juridische steekspel heeft de moed nog niet verloren: ,,Als Ahold een geschikte koper voor Disco vindt, kan het gewoon een vrijwaring geven voor de lopende beslagleggingen. Dat gaat tot nu toe om bedragen die niet boven de 20 miljoen euro komen. Wat dat betreft is Disco – ondanks alle uitspraken – nog altijd gewoon verkoopbaar.''