De ouwe `Moerdijk' blijft toch het mooist

Negen dagen lang werken 190 mensen, verdeeld over drie ploegen, dag en nacht aan een grootscheepse renovatie van de Moerdijkbrug, de langste spoorbrug van Nederland.

Terwijl treinen geregeld vlak langs hen razen, doen mannen in gele overalls met helmen hun werk boven het Hollands Diep. Ze verslepen ijzeren platen, en zijn met kabels en tangen in de weer. Afgelopen zaterdag begon hoofdaannemer Hollandia op het traject Lage Zwaluwe-Dordrecht met een ingrijpende renovatie van de Moerdijkbrug, de langste spoorbrug van Nederland.

Op de brug vertelt Janneke Boutkam van ProRail, verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van het Nederlandse spoornet, dat de opknapbeurt de eerste grote restauratie is sinds de oplevering van de brug (in de huidige vorm) in 1955. Ze wijst naar de stalen bodem, met daarin twee smalle goten. In die goten komen de spoorstaven, waarna een mengsel van kurk en rubber de overgebleven ruimte zal opvullen, legt ze uit. De bekende houten bielzen of `dwarsliggers' zijn recentelijk verwijderd en worden in deze ,,innovatieve constructie'' niet meer gebruikt.

Het doel van deze renovatie waaraan negen dagen lang 190 mensen, verdeeld over drie ploegen, dag en nacht werken is het onderhoud van de Moerdijkbrug goedkoper te maken en de geluidsoverlast te verminderen. De renovatie duurt tot en met maandag. Het traject Dordrecht-Lage Zwaluwe wordt in oktober onder handen genomen, vertelt Boutkam, die daaraan toevoegt dat reizigers ook dán rekening dienen te houden met extra reistijd en extra overstappen.

In totaal laat ProRail over `de Moerdijk' 2.160 meter spoor vervangen. Voor het hele project is circa 1.450.000 kilo staal nodig en wordt meer dan 35 kilometer kabel vernieuwd. De investering bedraagt ongeveer 18 miljoen euro, ,,maar dan kan de Moerdijkbrug weer zo'n vijftig jaar mee'', aldus Boutkam. Vlakbij haar staat een voorman van een van de aannemers. Hij wijst naar de nieuwe HSL-brug, die op een steenworp van de spoorbrug wordt aangelegd. ,,Als ze die brug wat breder hadden gemaakt, hadden ze dit oude spoor naast de HSL kunnen leggen en hadden ze `de Moerdijk' kunnen slopen. Misschien had dat alles bij elkaar minder geld gekost.''

,,Maar het zou wel zonde zijn geweest'', meent Boutkam, ,,want de Moerdijkbrug heeft zo'n lange historie.'' In 1872 reed voor het eerst een trein over de brug, waarvan de bouw een technisch hoogstandje was. In het boek Geschiedenis van Noord-Brabant onder redactie van prof. dr. H.F.J.M. van den Eerenbeemt staat dat het bouwwerk (kosten 6,5 miljoen gulden) ,,een werk [was] dat in dien tijd nergens zijn weergade had gevonden''. Met zijn 1470 meter was `de Moerdijk' destijds de langste brug van Europa.

Hoe zwaar de brug het aan het einde van de Duitse bezetting had te verduren, staat beschreven in de uitgave (1946) van Nieuw Spoor, het maandblad voor het personeel der N.V. Nederlandsche Spoorwegen. ,,Het Zuiden (...) daar rijden de eerste treinen. Maar naar het Noorden kunnen zij niet, de Moerdijkbrug is door den vijand grondig vernield. Zes machtige bogen knakken door en plonsen in het water, pijlers vallen in puin.'' Op 24 augustus 1946 heropende prins Bernhard de provisorisch opgelapte Moerdijkbrug, die in 1955 opnieuw een facelift kreeg.

Aan de Brabantse kant van het Hollands Diep, in de polder bij Lage Zwaluwe, kijkt fietser J. Deijkers naar de HSL-brug in aanbouw en de spoorbrug, die broederlijk naast elkaar liggen. ,,Die HSL had er van mij niet hoeven komen'', vertelt hij. ,,Dat is geldverspilling. Over smaak valt niet te twisten, maar die ouwe `Moerdijk' is toch veel mooier dan die nieuwe? Een goede zaak dat ze die een grondige opknapbeurt geven.''