Alweer tumult om vliegtuigherrie

De nieuwe Luchtvaartwet moet aangepast worden. `Een vervelende fout' maar herstelbaar, zegt de staatssecretaris. Niets daarvan, zegt de oppositie, Schiphol moet zich aan de normen houden.

Staatssecretaris Schultz van Haegen (Verkeer en Waterstaat, VVD) ergert zich. Ze vindt de fout in de nieuwe wettelijke regels voor het vliegverkeer op Schiphol ,,uitermate vervelend'', zo liet ze gisteren blijken tijdens een bijeenkomst op haar departement. De reden? ,,Omdat nu alweer tumult ontstaat over een wet die pas sinds februari van dit jaar in werking is en iedereen naar rust snakt.''

Na soms felle protestacties van omwonenden en milieubeweging in de afgelopen jaren en na kritische opmerkingen in de Tweede Kamer zou een nieuwe Luchtvaartwet met harde milieunormen in combinatie met de vijfde ofwel Polderbaan eindelijk rust in de tent brengen. De wet was het resultaat van stevige besluiten van het kabinet-Kok: de luchthaven mocht groeien, maar het milieu zou er niet onder lijden. Op die manier zou een einde komen aan langdurige discussies waarin werd benadrukt dat ,,Schiphol altijd zijn zin krijgt'' en milieunormen eigenlijk niks voorstellen. Het tumult was vooral het gevolg van politieke besluiteloosheid.

De dagelijkse werkelijkheid op de luchthaven was eind jaren negentig al niet meer in overeenstemming met de eisen van de Planologische Kernbeslissing (PKB) zoals die gold voor Schiphol. Anders gezegd, er was meer vliegverkeer dan volgens de milieueisen werd toegestaan. De nieuwe wet en het daaronder vallende luchthavenindelingsbesluit zouden de oplossing brengen. Vooral omdat die volgens het kabinet ,,beter meetbare en handhaafbare normen'' bevatten. In die tijd kwam ook het plan voor een vliegveld in zee ter sprake, maar dat werd om uiteenlopende redenen verworpen.

Enkele maanden nadat de nieuwe regels van kracht werden, meldde de directie van Schiphol deze zomer dat er een fout was gemaakt bij het aanleveren van gegevens. Het vliegverkeer op de Zwanenburgbaan was te sterk verminderd, de capaciteit op de Polderbaaan was te hoog ingeschat. Als gevolg hiervan waren in de wet onjuiste geluidsnormen opgenomen. Dat moest even worden veranderd, vond de directie van Schiphol. Drie keer zoveel starts op de Zwanenburgbaan, daar kwam het op neer.

De milieubeweging steigerde en zag het als een goedkope truc om de capaciteit alsnog op te voeren. Mede daarom besloot de staatssecretaris tot een onderzoek door het `onafhankelijk' Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium. Volgens het NLR staat vast dat Schiphol zelf verkeerde informatie heeft verstrekt. ,,De fout ligt bij de sector'', aldus het NLR. En zo kan alles weer opnieuw beginnen, de oppositie in de Tweede Kamer zit al klaar, inwoners van Zwanenburg hebben nieuwe acties aangekondigd.

Schultz is op grond van de NLR-conclusies bereid de fout te herstellen, maar eist tegelijk dat de totale geluidsoverlast van de luchthaven binnen de gestelde normen blijft. ,,De afspraken blijven recht overeind.'' Een verschuiving van vliegverkeer van de ene (Polderbaan) naar de andere baan (Zwanenburgbaan) vindt ze acceptabel, maar dat kan volgens haar alleen via een Algemene Maatregel van Bestuur. ,,We volgen de koninklijke weg, inclusief inspraaktermijnen'', aldus Schultz en dat betekent volgens haar dat de aanpassing een behoorlijke tijd in beslag gaat nemen. Het nieuwe `vliegjaar' gaat op 1 december in, maar het is ondenkbaar dat de nieuwe regels op die datum gereed zijn. Dat kan zeker een half jaar tot een jaar duren. Direct gevolg hiervan is dat de luchthaven de gewenste groei naar 500.000 vluchten in twee jaar niet kan realiseren.

Pas wanneer de hele procedure is afgerond, kan de luchthaven binnen de milieugrenzen weer verder groeien. Tijdelijk gedogen van lawaai en bijbehorende overschrijdingen van vastgelegde normen, zoals enkele jaren geleden gebeurde, wordt niet toegestaan, verzekerde de staatssecretaris gisteren. Voor de omwonenden in Zwanenburg betekent het meer overlast, terwijl juist een afname was beloofd zodra de Polderbaan in gebruik zou zijn.

De Tweede-Kamerfracties van GroenLinks en de PvdA willen zo snel mogelijk een hoorzitting over de situatie op Schiphol. Volgens Kamerlid Duyvendak (GroenLinks) is het rapport geschreven volgens de logica van de luchtvaartsector en dient het louter de belangen van de luchtvaart.

Duyvendak vindt dat de overheid omwonenden van Schiphol en de Tweede Kamer misleidt. Hij gelooft staatssecretaris Schultz niet als zij zegt dat de totale geluidsoverlast van Schiphol ondanks de verschuiving van vluchten van de Polderbaan naar de Zwanenburgbaan niet zal toenemen. Volgens hem zullen inwoners van Zwanenburg, Amsterdam-Noord, delen van Amsterdam-West en de Westelijke Zaanstreek meer overlast krijgen van geluid. In de aan- en uitvliegroutes van de Polderbaan wonen minder mensen. Hij wil snel een hoorzitting organiseren in de Tweede Kamer en heeft hiervoor de steun van PvdA en D66. Duyvendak wil onder meer de oud-ministers Netelenbos en Pronk uitnodigen, Schiphol-directeur Cerfontaine, het NLR en de vorig jaar opgestapte voorzitter van de commissie geluidshinder Schiphol, prof. A. Berkhout.

Ook de PvdA weigert in te stemmen met een aanpassing van de normen voor geluidsoverlast rond Schiphol. Kamerlid Samsom (PvdA): ,,Schiphol moet zich aan de normen houden en die gaan we niet aanpassen. We laten de 200.000 mensen die 's nachts wakker liggen door geluidsoverlast niet in de kou staan.'' Samsom wil geen nieuwe Algemene Maatregel van Bestuur, waar staatssecretaris Schultz van Verkeeer naar neigt. Dat zou Schiphol de kans geven om met de zelfde totale geluidsoverlast toch te groeien.