Veel blauwe puzzelstukjes

Om een vergezocht verhaal toch geloofwaardig te maken moet een scenarioschrijver de kunst van het doseren verstaan. Een verhaal over zoiets idioots als een moordende videoband kan toch een goede film opleveren (de griezelfilm Ring) mits de onwaarschijnlijke gebeurtenissen maar goed zijn gedoseerd. De kijker moet het gevoel krijgen zelf de informatie bij elkaar te kunnen sprokkelen.

De thriller Basic van John McTiernan (Die Hard) weet geen maat te houden in het geven van aanwijzingen. De kijker blijkt te zijn opgescheept met een puzzel van de rommelmarkt: de doos belooft een oerwoud, maar binnenin zitten alleen de blauwe stukjes met de lucht erop.

In de Panamese jungle zouden Amerikaanse elitesoldaten elkaar tijdens een oefening naar de keel zijn gevlogen. Een van de doden is een beruchte sergeant (Samuel L. Jackson). Ex-Ranger en ondervrager John Travolta wordt opgetrommeld om het zaakje op te lossen. Al krabbend in zijn kruis loopt hij de legerbasis op, want we hebben hier te maken met een onaangepast sujet.

In flashbacks krijgen we een reconstructie te zien, gefilmd door de ogen van twee getuigen en dus ook vanuit twee camerastandpunten. Het had een boeiend verhaal over de onbetrouwbare verteller kunnen opleveren, maar scenarioschrijver James Vanderbilt heeft niet goed genoeg gekeken naar The Usual Suspects.

Ook in Basic kantelt het hele verhaal door een grote plotwending, maar deze wordt voorafgegaan door zo'n kronkelige, ondoorzichtige plot dat die laatste onthulling de hele zaak alleen maar ridiculer maakt.

De eerste samenwerking tussen Travolta en Jackson sinds Pulp Fiction ontleent zijn titel aan een zinsnede uit de film: `Killing is basic'. Om tot dit inzicht te komen is heel wat onduidelijk geschreeuw nodig.

In het begin van de film is de toon heel anders. Basic opent met een curieuze anekdote over het Panamakanaal: de Amerikanen zouden tijdens de bouw de dode arbeiders in Cubaanse azijntonnen hebben verstopt en vervolgens hebben doorverkocht aan Europa voor wetenschappelijk onderzoek. De Amerikanen hebben altijd een speciale band gehad met geld en dood, zegt de voice-over. Jammer dat McTiernan daar geen film over heeft gemaakt.

Basic. Regie: John McTiernan. Met: John Travolta, Samuel L. Jackson, Connie Nielsen, Giovanni Ribisi. In 52 bioscopen.